Minisitiri Bizimana yashimye ubudaheranwa bwaranze Nyiranyamibwa Suzanne
.jpg)
Minisitiri w’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Jean Damascène, yashimye ubudaheranwa, ubutwari n’urukundo rw’Igihugu byaranze umuhanzi Nyiranyamibwa Suzanne, agaragaza ko umurage yasize uzakomeza kubera Abanyarwanda ikitegererezo.
Yabigarutseho kuri uyu wa Gatandatu, tariki ya 24 Ukwakira 2026, mu muhango wo guherekeza mu cyubahiro uyu muhanzi witabye Imana ku wa 16 Ukwakira, afite imyaka 83.
Minisitiri Bizimana yavuze ko nubwo Nyiranyamibwa yanyuze mu mateka akomeye, atigeze ayaherana, ahubwo yahisemo guharanira ubuntu, gukomeza abandi no gukoresha impano ye mu guhanura no kwigisha Abanyarwanda.
Yagize ati: “Igikomeye adusigiye, kuri njyewe no kuri twese, ni ubudaheranwa. Ntiyaheranwe n’ayo mateka, ahubwo yarahanuye, yarigishije, yatubereye ikitegererezo. No mu bihe bibi, mu bugome, umuntu ashobora guharanira ishyaka, agaharanira ubuntu, akarangwa n’indangagaciro z’ubwangamugayo, z’ubutwari n’umurava, imbere ya byose n’urukundo n’ubutabera. Yarabiririmbye, rero arabidusigiye.”
Yashimangiye ko urupfu rwa Nyiranyamibwa rudakuraho uruhare yagize mu buzima bw’Abanyarwanda, kuko ibikorwa bye n’indangagaciro yasize bizakomeza kubaho.
Ati: “Ntabwo Suzanne apfuye, ariho. Ni urugendo natwe tuzakora. Icyiza ni ukugenda wemye, ni ukugenda usize indangagaciro nk’izo asize. Tuzamubere aho atari.”
Mu bundi butumwa yamugeneye, Minisitiri Bizimana yagarutse kuri Nyiranyamibwa nk’umubyeyi, umuvandimwe n’inshuti ya benshi, wabayeho arangwa n’ubupfura n’urukundo.
Yagize ati: “Mubyeyi, muvandimwe, nshuti ya benshi, Suzanne Nyiranyamibwa mu Nyamibwa. Twaje dukeye kuguherekeza mu buruhukiro bwawe buzahoraho. Abahanzi benshi bagendanye nawe mu gihugu hose, mu bikorwa byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi bakuririmbiye, bakwibutse mu bwiza bwawe bwakuranze.”
Yakomeje agira ati: “Rya jwi ryawe ryongeye guhanika imisango yaryo yaguherekeje n’inshuti zawe nyinshi zaje kukwereka ko zigukunda. Uratashye, utashye ukunzwe, wabayeho kibyeyi, ugiye gipfura.”
Minisitiri Bizimana yanagarutse ku buryo Nyiranyamibwa yitabiraga ibikorwa byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu bice bitandukanye by’Igihugu, aho yajyaga kuririmbira no guhumuriza abaje kwibuka ababo.
Ati: “Twahuraga akenshi mu bihe byo kwibuka. Ntaho yatinyaga kujya, na kure twitaga ko ari kure. Wajya i Nyarubuye, Suzanne mugahura, inyuma ya Nyungwe, i Mibirizi, mu Bugarama, hose yabaga ahari, akaturirimbira, akadutaramira, kugira ngo abo twaje kwibuka no guherekeza ntitubikore mu gahinda.”
Minisitiri Bizimana yavuze ko nubwo Nyiranyamibwa yanyuze mu mateka akomeye, atigeze ayaherana, ahubwo yahisemo guharanira ubuntu, gukomeza abandi no gukoresha impano ye mu guhanura no kwigisha Abanyarwanda.
Mu gusoza ubutumwa bwe, Minisitiri Bizimana yasabye abari bitabiriye umuhango kumuherekeza bazirikana ubuzima bwe n’umurage yasize, baririmba ndetse n’ababishoboye bagahamiriza.
Yagize ati: “No kumuherekeza rero uyu munsi, nanone tugende turirimba, duhamiriza ababishoboye. Yamamare y’ijwi rye ikomeze yumvikane muri uru Rwanda yaririmbaga. Suzanne, uruhukire mu mahoro. Tuzahorana nawe iteka ryose, umurage wawe.”
Umuhungu wa Nyiranyamibwa yagarutse ku mateka akomeye nyina yanyuzemo
Umuhungu wa Nyiranyamibwa Suzanne witwa Roger yashimiye abifatanyije n’umuryango wabo, agaruka ku mateka akomeye nyina yanyuzemo, cyane cyane ubwo bahungiraga muri Congo mu 1973. Yavuze ko nyina yamubwiraga imibabaro yanyuzemo, akaba yari n’umunyamabanga we kuko yamugiriraga icyizere.
Yagize ati: “Mama wanjye ndamushimira, yanyigishije ibintu byinshi bitandukanye. Yagiraga umutima wo gukunda abantu baciye bugufi nk’uko na we yari ameze, ntabwo yakundaga abanyabwibone.”
Yasoje avuga ko nubwo umuryango wabuze umubyeyi, Igihugu kikabura umusizi n’umuhanzi w’umuhanga, bizeye ko Imana yamwakiriye, ayisaba kumuha iruhuko ridashira.
Umuhungu wa Nyiranyamibwa yagarutse ku mateka akomeye nyina yanyuzemo
Abandi bageneye ubutumwa umuryango wa Nyiranyamibwa
Minisiteri y’Urubyiruko n’Iterambere ry’Ubuhanzi, mu butumwa bwatambukijwe na Ntazinda Marcel, yashimye uruhare Nyiranyamibwa yagize mu guteza imbere umuco nyarwanda, igaragaza ko atasize indirimbo nziza gusa, ahubwo yasize umurage uzakomeza gufasha ibisekuru bizaza gusobanukirwa amateka y’u Rwanda, guteza imbere umuco no kwimakaza ubumwe.
Abahanzi barimo Mariya Yohana, Massamba Intore, Munyanshoza Dieudonné uzwi nka Mibilizi, Musinga Joe, Grace Mukankusi, Ernest Ruhashya na Jabo Jean Marie na bo bamwibutse mu ndirimbo Itahire Mubyeyi Nyiranyamibwa Suzanne, igaruka ku rukundo yakundaga Igihugu n’ubutwari bwamuranze.
Inshuti n’abagize umuryango we na bo bamwibutse nk’umubyeyi wakundaga abantu, wifuzaga kuzagwa mu Rwanda no guherekezwa mu byishimo, bazirikana ibikorwa byiza yasize.
Nyiranyamibwa Suzanne asize umurage w’ubuhanzi bwagize uruhare mu kubungabunga amateka y’u Rwanda, gukomeza imitima y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi no gushishikariza Abanyarwanda gukunda Igihugu.
Minisiteri y’Urubyiruko n’Iterambere ry’Ubuhanzi, mu butumwa bwatambukijwe na Ntazinda Marcel, yashimye uruhare Nyiranyamibwa yagize mu guteza imbere umuco nyarwanda
Inshuti n’abagize umuryango we na bo bamwibutse nk’umubyeyi wakundaga abantu
Nyiranyamibwa Suzanne yavutse ku wa 21 Werurwe 1943, yitaba Imana ku wa 16 Ukwakira 2026, afite imyaka 83.