“Mucire birarura”: Umuganda i Runda wahujwe no gusaba urubyiruko kwirinda ibiyobyabwenge

Ibanze ·

Minisitiri Antoine Marie Kajangwe, wambaye ingofero y’umukara, n’abandi bitabiriye umuganda bakora umuhanda w’itaka i Runda

Mu muganda usoza Nzeri wabereye mu Kagari ka Gihara, Umurenge wa Runda, Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda Antoine Marie Kajangwe n’abandi bayobozi bafatanyije n’abaturage gukora umuhanda, maze urubyiruko rusabwa kwirinda ibiyobyabwenge n’inzoga zitujuje ubuziranenge.

Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda, Antoine Marie Kajangwe, bamwe mu bagize Inteko Ishinga Amategeko n’Umuvugizi Wungirije wa Guverinoma, Jean Maurice Uwera, bifatanyije n’abaturage b’Umurenge wa Runda mu Karere ka Kamonyi, mu muganda rusange usoza ukwezi kwa Nzeri wabaye ku wa Gatandatu, tariki ya 26 Nzeri 2026.

Nk’uko Akarere ka Kamonyi kabitangaje, uyu muganda wabereye mu Kagari ka Gihara, wibanze ku gukora umuhanda uva kuri kiliziya ya Gihara ugana ku ishuri rya Marie Adelaide. Abawitabiriye kandi bashyiriweho uburyo bwo kumenya uko ubuzima bwabo buhagaze, ababyifuza bapimwa indwara zitandura.

Abaturage n’inzego z’umutekano bakora umuhanda mu muganda wabereye i Gihara, mu Murenge wa Runda

“Mucire birarura”

Uyu muganda wahujwe n’ubukangurambaga bwa SoberGen (Sober Generation), bugamije kubaka urubyiruko rutarangwa n’ubusinzi n’ibiyobyabwenge. Nk’uko MINICOM yabitangaje, mu butumwa yatanze, Minisitiri Kajangwe yasabye abitabiriye umuganda, cyane cyane urubyiruko, kwirinda ikoreshwa ry’ibiyobyabwenge, inzoga zitujuje ubuziranenge n’indi myitwarire mibi, anabashishikariza gukora cyane bakiteza imbere.

Minisitiri Antoine Marie Kajangwe atanga ubutumwa ku bitabiriye umuganda i Runda

Akarere ka Kamonyi katangaje ko mu butumwa bwe bwihariye ku rubyiruko, Minisitiri Kajangwe yagize ati “Mucire birarura”, ashimangira ko nta muryango wabasha kubaho wugarijwe n’ibiyobyabwenge. Mbere y’ubwo butumwa, yabanje kugira umwanya wo kwishimana n’urubyiruko rwo mu Kagari ka Gihara.

Minisitiri Kajangwe yasabye urubyiruko kwirinda ibiyobyabwenge n’inzoga zitujuje ubuziranenge

Umuvugizi Wungirije wa Guverinoma, Jean Maurice Uwera, na we yasabye abaturage kugira uruhare mu guhashya inzoga z’ibyuma. Ku rubuga rwe rwa X yanditse ati “Niba ubonye aho bacuruza inzoga z’ibyuma hamagara 9001 utange amakuru, turengere ubuzima.”

Abaturage b’i Runda, barimo urubyiruko rwinshi, bakurikiye ubutumwa bwatanzwe nyuma y’umuganda

Inzoga z’ibyuma zarahagurukiwe

Inzoga zitujuje ubuziranenge, abenshi bita “ibyuma”, zimaze iminsi zihagurukiwe. Mu ntangiriro za Kanama 2026, Kigali Today yatangaje ko Leta yafunze zimwe mu nganda zakoraga inzoga zikaze zikunze kwitwa “gin”, nyuma yo guhagarika itumizwa ry’ikinyabutabire cyitwa ethanol, cy’ibanze mu kuzikora ariko cyangiza ubuzima bw’abantu.

Asubiza Senateri Uwizeyimana wamubajije kuri iki kibazo, Minisitiri Kajangwe yagize ati “Kuba twarageze aha hantu, birababaje koko. Bigaragara ko ibyo bariya banyenganda bakoraga bigize icyaha. Habayeho kudakurikirana bihagije ku bagenzura.” Muri Nzeri, Kigali Today yatangaje ko ba nyir’inganda zengaga izo nzoga bakurikiranwa n’inzego z’ubutabera, naho ibyo bacuruzaga byamenwe.

Umuganda wa Nzeri wahujwe n’ubu bukangurambaga mu turere dutandukanye. Inteko Ishinga Amategeko yatangaje ko Abasenateri n’Abadepite bifatanyije n’abaturage mu turere tunyuranye; Visi Perezida wa Sena, Solina Nyirahabimana, yifatanyije n’abaturage b’Akarere ka Gatsibo, naho Visi Perezida w’Umutwe w’Abadepite, Beline Uwineza, yawukoreye mu Karere ka Ngororero. KT Press yatangaje ko abandi bayobozi bawukoreye i Rusororo (Gasabo), Mukarange (Kayonza), Gihundwe (Rusizi) na Muhoza (Musanze).

Abayobozi bari i Runda n’umurenge wabakiriye

Antoine Marie Kajangwe yagizwe Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda ku wa 10 Kamena 2026, asimbuye Prudence Sebahizi. Nk’uko IGIHE yabitangaje, kuva muri Kanama 2024 yari Umunyamabanga Uhoraho w’iyo Minisiteri, mbere yaho akaba yari Umuyobozi Mukuru ushinzwe Ubucuruzi n’Ishoramari muri MINICOM. Jean Maurice Uwera, wamenyekanye nk’umunyamakuru wa RBA, yagizwe Umuvugizi Wungirije wa Guverinoma n’Inama y’Abaminisitiri yo ku wa 28 Mutarama 2026.

Umurenge wa Runda, ubarizwamo agace ka Ruyenzi, ni wo wagize izamuka ridasanzwe ry’abaturage mu Karere ka Kamonyi. Nk’uko IGIHE yabitangaje ishingiye ku mibare y’ibarura rusange, abawutuye bavuye ku 34.839 mu 2012 bagera ku 72.778 mu 2022, bingana n’izamuka rya 108%.

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza