Rusizi: Urubyiruko rwahanze umuhanda mu muganda, rwibutswa ko guca ibyuma ari inshingano

Ibanze ·

Minisitiri Dr Jean Damascène Bizimana wambaye ingofero y’umukara n’umupira wanditseho SoberGen akora umuganda wo guhanga umuhanda hamwe n’abapolisi n’abaturage i Rusizi

Ku wa 26 Nzeri 2026, Minisitiri Dr Jean Damascène Bizimana yifatanyije n’urubyiruko rw’i Rusizi guhanga umuhanda mu Kagari ka Kamatita, anarusaba gufata urugamba rwo guca inzoga z’ibyuma nk’inshingano, atari amahitamo.

Ku wa Gatandatu, tariki ya 26 Nzeri 2026, Minisitiri w’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu, Dr Jean Damascène Bizimana, n’abandi bayobozi bifatanyije n’urubyiruko n’abaturage bo mu Karere ka Rusizi mu muganda wihariye w’urubyiruko usoza ukwezi kwa Nzeri. Nk’uko Akarere ka Rusizi kabitangaje, uyu muganda wakorewe ku rwego rw’akarere mu Kagari ka Kamatita, mu Murenge wa Gihundwe, aho abawitabiriye baciye imihanda ahagenewe imiturire ha Muhali.

Minisitiri Dr Jean Damascène Bizimana, wambaye umupira wanditseho SoberGen, mu muganda i Rusizi

Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu (MINUBUMWE) yatangaje ko iki gikorwa cyabimburiwe no guhanga umuhanda w’umugenderano, kandi ko umuganda wahujwe n’ubukangurambaga bwo kurwanya inyobwa ry’inzoga zitujuje ubuziranenge zizwi nk’ibyuma n’ikoreshwa ry’ibiyobyabwenge, no gushishikariza urubyiruko kugira imyitwarire iboneye kandi iruhesha agaciro. Ubu bukangurambaga bwaranzwe n’ibirango #SoberGen (Sober Generation, ikiragano kizira ubusinzi) na #HeheNicyuma.

Urubyiruko rwambaye imipira yanditseho SoberGen ruhanga umuhanda w’umugenderano mu Kagari ka Kamatita

Imbaga y’abitabiriye umuganda, barimo urubyiruko, ihanga umuhanda i Kamatita

Nk’uko KT Press yabitangaje, kuri uwo munsi umuganda nk’uyu wabereye no mu bindi bice by’igihugu, birimo Rusororo mu Karere ka Gasabo, Mukarange mu Karere ka Kayonza na Muhoza mu Karere ka Musanze, yose ihujwe n’urugamba rwo kurwanya inzoga zitemewe n’ibiyobyabwenge. Iki kinyamakuru cyavuze ko i Rusizi ubutumwa bwibanze ku muryango ndetse no ku baturage muri rusange.

Urubyiruko rwambaye imipira ya SoberGen rucukura umuhanda mu muganda i Rusizi

“Icyuma kirakata, kiratema”

Nyuma y’umuganda, abaturage bahuriye ku kibuga cy’Urwunge rw’Amashuri rwa Muhari, mu Murenge wa Gihundwe, ari na ho Minisitiri Bizimana yabagejejeho ubutumwa. Yagaragaje ko umuryango utekanye ari wo shingiro rya byose, ati: “Umuryango utekanye ni yo soko ya byose. Icyo bivuga ni uko umuryango utekanye uba ufite ubuzima bwiza, imibereho myiza, ubukungu, iterambere, wishoboye. Umuryango ntushobora gutekana no kugira imibereho myiza igihe umwe mu bawugize cyangwa bose bafite ikibazo cyo gutakaza indangagaciro.”

Minisitiri Dr Jean Damascène Bizimana ageza ubutumwa ku baturage nyuma y’umuganda, imbere y’icyapa cy’ubukangurambaga bwa SoberGen

Yavuze ko kimwe mu bitera gutakaza indangagaciro ari ugusabikwa n’ubusinzi buturuka ku nzoga zitujuje ubuziranenge zizwi nk’ibyuma, maze yifashisha izina ryazo agaragaza ububi bwazo: “Icyuma murakizi? Icyuma kirakata, kiratema, kiraca, bivuze ko n’iyo kigiye mu mubiri w’umuntu kirawuca, gica umwijima, gica impyiko, gica igifu, byose birashira.”

Yongeyeho ati: “Kurwanya ibyuma ni igitego tugomba gutsinda, ntabwo ari amahitamo, ni inshingano. Tubifate nk’ibyacu kuko ni twe bifitiye inyungu.”

Abaturage n’urubyiruko bakurikiye ubutumwa ku kibuga cy’Urwunge rw’Amashuri rwa Muhari

Bamwe mu bayobozi bari mu ihema ry’abashyitsi ku kibuga cya Muhari

“Niba uzi umuntu wabitse ibyuma, dutungire agatoki”

Minisitiri Bizimana yibukije ko Leta yafashe icyemezo cyo guca izi nzoga, kandi ko nubwo zagabanutse cyane hakiri abazihishe: “Leta nk’umubyeyi urebera abaturage bayo, imaze gusanga izi nzoga z’Ibyuma ari ikibazo yafashe icyemezo cyo kuzica. Kuzica ni itegeko, ni amahitamo Leta yafashe. Zaracitse rwose ku kigero kinini ariko hari abakizihishe, bataratandukana n’Ibyuma bakibibitse ahantu, bibwira ko Leta izageraho igacogora, ijisho ryayo rigahuga, bagahishura ibyo bikarito, bakongera bakabinywa. Niba uzi umuntu wabitse Ibyuma dutungire agatoki ariko unamubwire ngo ubitse uburozi.”

Abayobozi, inzego z’umutekano n’urubyiruko rwa SoberGen bafata ifoto y’urwibutso imbere y’icyapa cy’ubukangurambaga

Igikorwa cyo kubahiriza icyemezo cya Leta cyatangiye ku wa 20 Nyakanga 2026, kibasira ikorwa, ikwirakwizwa n’icuruzwa ry’inzoga zitemewe n’izitujuje ubuziranenge, nk’uko The New Times yabitangaje. Ku wa 19 Nzeri 2026 i Karongi, Minisitiri w’Ubuzima, Dr Sabin Nsanzimana, yavuze ko igihe iyi gahunda yatangiraga mu gihugu hari litiro miliyoni 20 z’ibyuma, nk’uko Umunota wabitangaje.

Minisitiri Bizimana yatanze urugero rw’impinduka zagaragaye mu bwubatsi: “Mbere y’iyi gahunda yo guca inzoga zitujuje ubuziranenge mwita Ibyuma abubaka inzu barakubwiraga bati ‘abafundi iyo ugeze saa yine urababura batangiye kwinywera ibyuma basinze’, abandi bakamanuka ku bikwa bakikubita hasi, kandi ugasanga izo nzoga bazisutse mu ducupa tw’amazi bakabeshya ko ari amazi banywa, hashira iminota 30 ugasanga umuntu aradabagira adashobora guhagarara. Kuva Leta yafata icyemezo cyo kuzica abubakisha barakubwira bati ‘tubona abakozi bagakora kugeza ku mugoroba kandi bafite imbaraga.’ Ni yo mpamvu gahunda yo guca Ibyuma tugomba kuyongeramo imbaraga kandi twese hamwe, dufatanyije.”

Minisitiri Bizimana aganiriza abitabiriye, abashishikariza kwirinda inzoga z’ibyuma n’ibiyobyabwenge

Umugabo ufite indangururamajwi aganiriza abari mu ihema ry’abashyitsi, barimo urubyiruko rwambaye imipira ya SoberGen

“Ibyo tumaze kubaka byasenyuka”

Minisitiri Bizimana yahuje uru rugamba n’urugendo rw’u Rwanda nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi: “U Rwanda rugiye kumara imyaka 32 ruhagaritse Jenoside yakorewe Abatutsi; byasabye imbaraga z’abasore n’inkumi bitanze ku rugamba, benshi banarugwaho. Jenoside imaze guhagarikwa u Rwanda rumaze gukoresha imbaraga nyinshi rwubaka Igihugu, tumaze kugera kuri byinshi. Kubigeraho ni uko dufite abaturage bazima, ariko izi nzoga z’Ibyuma zari zimaze kuba icyorezo. Ibyo tumaze kubaka nyuma ya Jenoside tudahagaritse ingaruka z’Ibyuma byasenyuka, tugasubira inyuma.”

Urubyiruko n’abayobozi bafashe amakadiri yanditseho SoberGen

Abitabiriye bafotorwa bafashe amakadiri y’ubukangurambaga bwa SoberGen

Yanabwiye urubyiruko by’umwihariko ati: “Urubyiruko ni mwe mufite igihe kinini cyo kubaho, icyizere cy’ubuzima cyarazamutse kubera ingamba za Leta zo guteza imbere Igihugu. Ntabwo urubyiruko rufite ingeso mbi, ruri mu businzi, rushobora kwiga kandi umuntu ntiyakwiteza imbere adafite ubwenge kandi ubwenge burarahuhwa, buri mu ishuri kandi ntiwakwiga ngo ufate ibiyobyabwenge n’ibyuma byaragusabitse. Mureke rero duhuze imbaraga tubihashye.”

Urubyiruko rwa SoberGen rwishimira imbere y’icyapa cy’ubukangurambaga

Bamwe mu rubyiruko bafashe ikadiri y’ubururu yanditseho SoberGen

Nk’uko KT Press yabitangaje, Minisitiri Bizimana yashimangiye ati: “Umuryango utekanye wubakwa hirindwa inzoga zitemewe zizwi nk’ibyuma. Turashaka imiryango itekanye n’urubyiruko rushoboye.” Akarere ka Rusizi na ko kavuze ko yibukije abaturage ko umuryango utekanye uharanirwa hirindwa inzoga zitujuje ubuziranenge zitwa ibyuma.

Urubyiruko rwambaye imipira y’icyatsi rufashe ikadiri ya SoberGen

Abitabiriye umuganda bafashe ikadiri y’icyatsi yanditseho SoberGen

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza