Ingoro y’Ibwami i Nyanza: aho abami b’u Rwanda babaga, ubu ni inzu ndangamurage

Ku musozi wa Rukari mu Karere ka Nyanza hari ingoro y’abami b’u Rwanda. Inteko y’Umuco ivuga ko yahinduwe inzu ndangamurage muri Gicurasi 2008, isobanura uko ubwami bwakoraga.
Ku musozi wa Rukari mu Karere ka Nyanza, mu Ntara y’Amajyepfo, hari ahantu hahoze ari icyicaro cy’abami b’u Rwanda. Inteko y’Umuco (Rwanda Cultural Heritage Academy) ivuga ko haherereye mu birometero 88 uvuye i Kigali, kandi ko hahinduwe inzu ndangamurage muri Gicurasi 2008.
Abami babaga i Nyanza
Yuhi V Musinga yategetse kuva muri Ugushyingo 1896 kugeza muri Ugushyingo 1931. Inyandiko z’amateka zigaragaza ko ubuyobozi bw’Ababiligi ari bwo bwamukuye ku ngoma muri uwo mwaka wa 1931, bugashyiraho umuhungu we Mutara III Rudahigwa.
Mutara III Rudahigwa yategetse kuva muri Ugushyingo 1931 kugeza muri Nyakanga 1959. Yasimbuwe na Kigeli V Ndahindurwa, wategetse kuva muri Nyakanga 1959 kugeza muri Nzeri 1961, ubwo ubwami bw’u Rwanda bwavanwagaho.
Ingoro ebyiri ku rubuga rumwe
Ku rubuga rwa Rukari hari ingoro gakondo yongeye kubakwa mu buryo bw’ubwubatsi bwa kera: inzu nini isakaye ibyatsi, ifite ishusho y’umuzingo. Iruhande rwayo hari ingoro y’ubwubatsi bugezweho yubatswe mu myaka ya 1930, aho Mutara III Rudahigwa yabaga kugeza mu 1959.
Ku rubuga kandi hagaragara inka z’inyambo, inka z’amahembe maremare zari ikimenyetso cy’ibwami.
Ibihe bya none: inzu ndangamurage
Inteko y’Umuco ivuga ko Ingoro y’Ibwami (Rukari) “offers a detailed overview of the Rwandan monarchial system”, ni ukuvuga ko isobanura mu buryo burambuye uko ubwami bw’u Rwanda bwakoraga.
Iyi ngoro ni imwe mu nzu ndangamurage umunani za Leta zicungwa n’Inteko y’Umuco, urwego rwashyizweho mu 2020 ruhuza Inteko y’Ururimi n’Umuco, Ikigo cy’Igihugu cy’Inzu Ndangamurage n’Ububiko bw’Igihugu n’Amasomero.
Ku musozi wa Rwesero uri mu Karere ka Nyanza, iyo nteko icunga kandi Inzu Ndangamurage ya Kwigira, yatangiye kubakwa mu 1957 irangira mu 1958. Inteko y’Umuco ivuga ko ari ho hari imurikagurisha rya mbere ryigeze gukorwa ku mateka y’ibikorwa byaturutse mu muco nyarwanda.
Inkomoko: Inteko y’Umuco (Rwanda Cultural Heritage Academy), “Museum and Heritage Sites Management Division”.
Reba amakuru ku nzu ndangamurage za Leta ku rubuga rw’Inteko y’Umuco