Intumwa z’Inteko ya Uganda zaje kwigira ku rugendo rw’u Rwanda mu ikoranabuhanga
Umunyamabanga wa Leta muri MINICT, Yves Iradukunda, yakiriye intumwa za Komisiyo y’Ikoranabuhanga n’Uburere Mboneragihugu y’Inteko Ishinga Amategeko ya Uganda, zari mu Rwanda mu rugendoshuri rugamije kwigira ku rugendo rwarwo mu ikoranabuhanga.
Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ikoranabuhanga mu Itumanaho n’Inovasiyo (MINICT), Yves Iradukunda, yakiriye itsinda ry’intumwa za Komisiyo y’Ikoranabuhanga n’Uburere Mboneragihugu (ICT and National Guidance Committee) y’Inteko Ishinga Amategeko ya Uganda, ryari mu Rwanda mu rugendoshuri rugamije kwigira ku bunararibonye bwarwo. Uru ruzinduko rwabaye ku wa Gatatu, tariki ya 23 Nzeri 2026, nk’uko MINICT yabitangaje ku munsi wakurikiyeho.
Mu butumwa yashyize ku rubuga rwa X, MINICT yagize iti: “Uru ruzinduko rwibanze ku gusangira ubunararibonye n’amasomo akomoka ku rugendo u Rwanda rwanyuzemo mu ikoranabuhanga no mu guhindura imikorere hifashishijwe ikoranabuhanga, runashimangira amahirwe yo kwigiranaho no gufatanya hagati y’ibihugu byombi.”
Minisiteri ntiyatangaje amazina y’abari bagize iri tsinda, cyangwa ingingo zihariye zaganiriweho. Yves Iradukunda wabakiriye yagizwe Umunyamabanga wa Leta muri MINICT ku wa 18 Nzeri 2025, nyuma yo kuba Umunyamabanga Uhoraho w’iyo minisiteri kuva mu 2020, nk’uko IGIHE yabitangaje. MINICT iyoborwa na Minisitiri Paula Ingabire.
Abitabiriye ibiganiro hagati ya MINICT n’intumwa z’Inteko Ishinga Amategeko ya Uganda bakurikiye ibiganiro bicaye ku meza manini y’inama.
Komisiyo ikurikirana urwego rw’ikoranabuhanga muri Uganda
Iyi komisiyo ni imwe muri komisiyo zihariye (sectoral committees) z’Inteko Ishinga Amategeko ya Uganda, zishinzwe gukurikirana imikorere ya za minisiteri n’ibigo bya leta. Nk’uko urubuga rw’Inteko Ishinga Amategeko ya Uganda rwabitangaje, komisiyo z’Inteko ya 12 zashyizweho ku wa 7 Nyakanga 2026, zihabwa inshingano zo gusuzuma imishinga y’amategeko, politiki za leta n’uko ingengo y’imari ikoreshwa.
Komisiyo y’Ikoranabuhanga n’Uburere Mboneragihugu iyobowe n’Umudepite Andrew Ojok Oulanyah. Muri Nyakanga 2026, ubwo yari mu nama ku bukungu bushingiye ku ikoranabuhanga yiswe State of the Digital Economy (SODE 2026) yabereye i Kampala, yavuze ko Inteko Ishinga Amategeko yiyemeje gukorana bya hafi n’inzego za leta, abashinzwe kugenzura uru rwego n’abikorera, kandi ko amahirwe atangwa n’ikoranabuhanga akwiye kugera no hanze ya Kampala. Nk’uko Nile Post yabitangaje, yagize ati: “Nk’Inteko Ishinga Amategeko, inshingano zacu ni ugukorana bya hafi n’urwego rw’ikoranabuhanga mu gutegura politiki ziteza imbere ihinduka ry’imikorere hifashishijwe ikoranabuhanga, guhanga udushya n’iterambere ridaheza.”
Muri iyo nama kandi yashimangiye ko icyizere ari ingenzi, agira ati: “Ubukungu bushingiye ku ikoranabuhanga ntibushobora gutera imbere hatari icyizere. Kurinda amakuru, ubuzima bwite n’umutekano mu by’ikoranabuhanga ni ingenzi mu kubaka icyizere mu bucuruzi bukorerwa kuri murandasi no muri serivisi za leta zitangwa hifashishijwe ikoranabuhanga.”
Abitabiriye uru ruzinduko bafashe ifoto y’urwibutso nyuma y’ibiganiro.
U Rwanda, aho ibihugu biza kwigira
Uru rugendoshuri rubaye mu gihe ibindi bihugu bikomeje kuza kwigira ku Rwanda muri uru rwego. Ku wa 2 Nzeri 2026, TechAfrica News yatangaje ko itsinda rya Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu, Umutekano n’Ubwegerezabuturage ya Gabon ryari rimaze hafi ibyumweru bibiri mu Rwanda, ryiga ku mikoreshereze y’ikoranabuhanga mu butegetsi no mu itangwa rya serivisi za leta, harimo n’urubuga Irembo rutangirwaho serivisi za leta.
Raporo y’Ihuriro ry’ibigo by’itumanaho rya telefone zigendanwa ku Isi (GSMA) yashyizwe ahagaragara i Kigali ku wa 17 Nzeri 2026 igaragaza ko umuyoboro wa 4G ugera ku baturage bagera kuri 96% mu Rwanda, naho uwa 3G ukagera kuri 99%, kandi ko u Rwanda ruri mu bihugu bifite ibiciro bya interineti igendanwa biri hasi cyane muri Afurika y’Iburasirazuba. Iyo raporo ariko ivuga ko mu 2025, abantu 21% gusa by’abaturage ari bo bari bafite ifatabuguzi rya interineti igendanwa, bigaragaza icyuho kiri hagati y’aho umuyoboro ugera n’abawukoresha koko.