Kurenga imishinga y’igerageza ya AI: U Rwanda rwasabye Afurika gufatanya ku makuru, ingufu n’ubumenyi

Ibanze ·

Abitabiriye ibiganiro bya World Economic Forum bicaye mu cyumba i New York, imbere yabo hari icyerekezo cyanditseho Sustainable Development Impact Meetings

Ku ruhande rwa UNGA81 i New York, Minisitiri Paula Ingabire yagaragaje mu biganiro bya World Economic Forum ko Afurika ikwiye kurenga imishinga mito y’igerageza ya AI, ibihugu bigafatanya ku makuru, ubushobozi bwa mudasobwa, ingufu n’ubumenyi.

Minisitiri w’Ikoranabuhanga mu Itumanaho n’Inovasiyo, Paula Ingabire, yasabye ko ibihugu bya Afurika byava ku mishinga mito y’igerageza y’ubwenge buhangano (AI), bigashyira imbaraga mu bisubizo bishobora kwagurwa kandi bigafatanya kubyubaka. Ibi yabigarutseho mu biganiro byateguwe n’Ikigo cy’Indashyikirwa mu by’Ubwenge Buhangano (Centre for AI Excellence) cy’Ihuriro Mpuzamahanga ku by’Ubukungu (World Economic Forum, WEF), byabereye i New York muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, ku ruhande rw’Inteko Rusange ya 81 y’Umuryango w’Abibumbye (UNGA81), nk’uko Minisiteri y’Ikoranabuhanga mu Itumanaho n’Inovasiyo (MINICT) yabitangaje ku wa Kabiri, tariki ya 22 Nzeri 2026.

MINICT yatangaje ko ibi biganiro byibanze ku bwigenge bw’ibihugu mu by’AI (AI sovereignty), ku bikorwaremezo byayo no ku rugendo rwa Afurika rwo kwimakaza ikoranabuhanga. Minisitiri Ingabire yasangije abari babyitabiriye uburambe bw’u Rwanda muri uru rwego.

Minisitiri w’Ikoranabuhanga mu Itumanaho n’Inovasiyo, Paula Ingabire, atanga ibitekerezo mu biganiro byateguwe na Centre for AI Excellence ya WEF i New York.

Kuva ku igerageza ukagera ku bisubizo byagutse

Mu butumwa bwe, Minisitiri Ingabire yagaragaje ko igihe kigeze ngo Afurika irenge imishinga ya AI ikorwa ukwayo mu buryo bw’igerageza, ahubwo hubakwe ibisubizo bishobora kwaguka. Yavuze ko ibyo bisaba ibihugu bya Afurika gufatanya mu bijyanye n’amakuru (data), ubushobozi bwa mudasobwa bwo gutunganya amakuru (compute), ingufu, ubumenyi n’imirongo ngenderwaho ihuza imikorere y’ibihugu (interoperable frameworks), ariko buri gihugu kigakomeza kugira ijambo ku buryo AI ishyirwa mu bikorwa iwacyo.

Nk’uko Taarifa Rwanda yabitangaje, Minisitiri Ingabire yagize ati: “Dukeneye kuva ku mishinga mito y’igerageza tukagera ku bisubizo bishobora kwagurwa, kandi bigasubiza koko ibyo abaturage bacu bakeneye.”

Iki kinyamakuru cyanditse kandi ko yagaragaje ko ubushobozi bwa Afurika bwo kubyaza umusaruro AI butazaturuka gusa ku kubona ikoranabuhanga, ahubwo no ku kugira abantu n’ibigo bishoboye kurihanga, kurihuza n’imiterere y’aho rikoreshwa no kurishyira mu bikorwa hakurikijwe ibyo abaturage bakeneye.

Minisitiri Ingabire yashimangiye ko ubumenyi ari imwe mu nkingi z’ingenzi z’ubwigenge mu by’AI. MINICT yanditse ko ubwo bumenyi ari bwo buzafasha Afurika “gukora no gukoresha ibisubizo bya AI bijyanye n’ibyo ishyira imbere, no kwemeza ko inyungu zayo zigera ku baturage.”

Inama za WEF zibangikanye na UNGA81

Amafoto yashyizwe ahagaragara na MINICT agaragaza ko ibi biganiro byabereye mu nama za WEF zizwi nka Sustainable Development Impact Meetings 2026 (Inama zigamije kwihutisha iterambere rirambye). Nk’uko WEF yabitangaje, izi nama zabereye i New York kuva ku wa 21 kugeza ku wa 24 Nzeri 2026, zibangikanye n’icyumweru cy’abayobozi bakuru cya UNGA81, zihuza abayobozi b’ibigo by’ubucuruzi 600, abayobozi bakuru 100 bo muri za guverinoma n’imiryango mpuzamahanga, ndetse n’abayobozi barenga 100 b’imiryango itari iya leta.

WEF yatangaje ko muri izi nama, amatsinda arimo ihuriro AI Global Alliance yibanze ku kibazo kimwe: uko AI yakoreshwa mu kuzamura ubukungu bitabaye ngombwa ko ibihugu bihitamo hagati y’ubwigenge bwabyo no kubona ubushobozi bw’ikoranabuhanga rigezweho. Matthew Blake, umwe mu bayobozi bakuru ba WEF, yagize ati: “Iterambere rya AI riri guhinduka isiganwa risaba imari nyinshi, rizahemba ubukungu bw’ibihugu n’ibigo bizashobora guhaza ibikenewe byiyongera mu bushobozi bwa mudasobwa, ingufu, ibikorwaremezo n’impano.”

Centre for AI Excellence ya WEF igamije guteza imbere ikoreshwa rifite inshingano rya AI, amakuru n’ikoranabuhanga rya digitale mu nyungu za sosiyete, no gutegura ibihugu n’uturere ku bihe bishya by’ikoranabuhanga. AI Global Alliance ni imwe mu gahunda zayo, kandi ikorana n’imiryango n’ibigo birenga 700, guverinoma zirenga 20, ndetse n’abahanga udushya n’ibigo bitangiye (startups) birenga 70.

Ubumenyi, inkingi ya politiki y’u Rwanda kuri AI

Ubu butumwa bujyanye na Politiki y’Igihugu ku Bwenge Buhangano (National AI Policy), yemejwe n’Inama y’Abaminisitiri ku wa 20 Mata 2023. Iyi politiki yateguwe na MINICT n’Urwego Ngenzuramikorere (RURA), ikubiyemo ibice bitandatu by’ingenzi n’ibyifuzo 14 bigamije kwihutisha ikoreshwa rya AI rifite inshingano. Nk’uko Taarifa Rwanda yabyanditse, ubumenyi bwo mu kinyejana cya 21 no gusobanukirwa AI biri mu nkingi zayo z’ibanze, hamwe n’ibikorwaremezo, kuvugurura imikorere y’inzego za leta, ikoreshwa rya AI mu bikorera n’amahame y’imyitwarire.

Iki kinyamakuru cyatangaje kandi ko u Rwanda ruri mu nzira yo gushyiraho Ikigo cyihariye gishinzwe AI (Rwanda Artificial Intelligence Agency), kitezweho inshingano zirimo guteza imbere impano, kwagura urwego rw’ikoranabuhanga rya AI, gukurura ishoramari no gushyira mu bikorwa ibisubizo bya AI ku rwego rwagutse.

Paula Ingabire ayobora Minisiteri y’Ikoranabuhanga mu Itumanaho n’Inovasiyo kuva ku wa 18 Ukwakira 2018. Mu 2020, WEF yamushyize ku rutonde rw’Abayobozi b’Isi Bakiri Bato (Young Global Leaders).

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza