Vatikani yagaragaje impungenge ku buzima bwa Papa Leo XIV

Umudipolomate Mukuru wa Vatikani, Arikiyepisikopi Paul Gallagher, yavuze ko uburwayi bwa Papa Leo XIV bwahinduye uko abayobozi ba Kiliziya Gatolika babonaga ubuzima bwe. Yabivuze mbere y’uko hemezwa ko Papa arwaye kanseri yo mu bihaha.
Ubuzima bwa Papa Leo XIV bwakomeje kuvugisha benshi nyuma y’uko abaganga bamubaze bakamukuramo igice cyo hasi cy’igihaha cy’iburyo, aho ibizamini byemeje ko arwaye kanseri yo mu bihaha izwi nka ‘lung adenocarcinoma’. Ibi byabereye mu bitaro bya Gemelli i Roma mu Butaliyani, ku wa 13 Ukwakira 2026.
Arikiyepisikopi Paul Gallagher, umuyobozi ushinzwe umubano wa Vatikani n’ibindi bihugu kuva mu 2014, yabwiye BBC ko uburwayi bwa Papa bwahinduye ibintu ku buryo bukomeye, kuko mbere y’uko abagwa nta bimenyetso byagaragazaga ko ubuzima bwe bwifashe nabi. Yabivuze mbere y’uko hemezwa ko Papa arwaye kanseri.
Yavuze ko hari igihe abantu bashobora gufata ubuzima bwa Papa nk’aho nta kibazo bushobora kugira, bitewe n’uko yabonekaga afite imbaraga n’ubuzima bwiza.
Gallagher yagize ati:
Ntekereza ko wenda twari twaramenyereye kumubona ameze neza, tukumva ko bizahora bimeze bityo.
Yakomeje asobanura ko inkuru y’uburwayi bwa Papa izatuma ibintu bihinduka, cyane cyane mu bijyanye n’uko ibikorwa bye bizajya bitegurwa n’uko azakomeza inshingano ze nk’umuyobozi wa Kiliziya Gatolika.
Papa Leo XIV w’imyaka 71 yari yatangaje ko abaganga basanze afite ikibyimba mu bihaha, ubwo yari yakorewe ibizamini bisanzwe by’ubuzima. Nyuma yo kubagwa, ibizamini byemeje ko icyo kibyimba ari kanseri yo mu bihaha.
Ku wa Kabiri, tariki ya 13 Ukwakira 2026, yabazwe mu bitaro bya Gemelli i Roma, bamukuramo igice cyo hasi cy’igihaha cy’iburyo. Vatikani yatangaje ko kubagwa byagenze neza kandi ko nta ngorane zabayeho muri icyo gikorwa.
Amakuru yatangajwe nyuma y’ibyo yagaragaje ko Papa yakomeje koroherwa. Ku wa Gatandatu, tariki ya 17 Ukwakira, yasohotse mu bitaro asubira i Vatikani, nyuma y’uko abaganga bemeje ko ubuzima bwe bumwemerera gutaha.
Gallagher yavuze ko mbere y’uko Papa Leo XIV arwara, abantu benshi bashobora kuba barabonaga ko afite ubuzima bwiza kurusha uko bisanzwe bigenda ku muntu uri mu myaka ye. Ibi byatumaga badatekereza cyane ku mbogamizi zishobora guterwa n’ubusaza cyangwa uburwayi.
Yavuze ko nubwo ahangayikishijwe n’ubuzima bwa Papa, yizeye ko ashobora gukira, nk’uko abandi bantu benshi na bo banyura mu burwayi bukomeye bakongera kumererwa neza.
Yanagaragaje ko hakenewe kumenya neza uko ikibazo cy’ubuzima bwa Papa cyamenyekanye n’icyabaye mbere y’uko abagwa. Nyuma yaho, abaganga basobanuye ko ikibyimba cyabonetse mu buryo butunguranye ubwo Papa yakorerwaga ibizamini bisanzwe by’ubuzima.
Uburwayi bwa Papa Leo XIV bushobora kugira ingaruka ku mikorere ya Vatikani, cyane cyane mu gutegura ingendo ze, ibiganiro n’abandi bayobozi ndetse n’ibikorwa bya Kiliziya Gatolika.
Nubwo Papa yasubiye i Vatikani, gusubira mu bikorwa bye byose bizaterwa n’uko akomeza gukira n’inama abaganga bazamuha. Gallagher kandi yavuze ko Papa yari agitekereza ku ngendo ashobora gukora mu 2027, zirimo uruzinduko rushoboka mu Bwongereza, ariko ko gahunda nk’izo zisaba igihe cyo kuzitegura.
Ibi byongeye kwibutsa abayobozi ba Kiliziya n’abakirisitu ko n’umuntu ufite inshingano zikomeye ashobora guhura n’ibibazo by’ubuzima. Uko Papa Leo XIV azakomeza gukira ni byo bizagira uruhare mu kumenya igihe azasubirira mu nshingano ze zose, mu gihe Vatikani ikomeje gukurikirana uko amerewe.