Inzu z’abimuwe kubera ikibuga cy’indege cya Bugesera: MINALOC n’Akarere baganiriye uko umushinga wakwihutishwa

Nyuma y’umuganda wo ku wa 26 Nzeri 2026, Umunyamabanga wa Leta muri MINALOC, Kayisire Marie Solange, yasuye ahateganyijwe kubakwa inzu zo gutuzamo abaturage bimuwe kubera ikibuga gishya cy’indege cya Bugesera, aganira n’ubuyobozi bw’Akarere uko umushinga wakwihutishwa.
Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu (MINALOC), Kayisire Marie Solange, ku wa Gatandatu tariki ya 26 Nzeri 2026 yasuye ahateganyijwe kubakwa inzu zo gutuzamo abaturage bimuwe kubera imirimo yo kubaka ikibuga gishya mpuzamahanga cy’indege mu Karere ka Bugesera. Uru ruzinduko yarukoze nyuma y’umuganda rusange usoza ukwezi kwa Nzeri, yari yifatanyijemo n’abaturage b’i Mayange muri ako karere.
Nk’uko MINALOC yabitangaje ku mbuga nkoranyambaga zayo, muri urwo ruzinduko Kayisire yaganiriye n’Ubuyobozi bw’Akarere ka Bugesera “ingamba zo kwihutisha umushinga mu bireba Akarere.” Minisiteri ntiyatangaje umubare w’imiryango izatuzwa aho hantu, uw’inzu zizubakwa cyangwa igihe zizuzurira.
Ahantu hasuwe ku wa 26 Nzeri 2026 mu Karere ka Bugesera: umuhanda w’igitaka unyura iruhande rw’inzu, kure hahagaze abantu barimo abana.
Ikibuga cyimuye imiryango igera ku 2.000
Kubaka iki kibuga byasabye kwimura abaturage benshi. Urubuga rwa MIGA, ikigo cyo mu Itsinda rya Banki y’Isi gitanga ingwate ku ishoramari, rugaragaza ko Leta y’u Rwanda yabonye ubutaka bugera kuri hegitari 4.000 bwagenewe ikibuga n’icyanya cy’inganda kikizengurutse. Imiryango igera ku 2.000 yimuwe aho yari ituye, indi igera kuri 400 itakaza aho yakuraga imibereho. Kwimura abo baturage byakozwe hagati ya 2010 na 2014, bibanza gukorwa n’Ikigo cy’u Rwanda gishinzwe iby’Indege za Gisivili (RCAA), hanyuma bikomezwa na Minisiteri y’Ibikorwa Remezo (MININFRA).
Abenshi bahawe ingurane y’amafaranga ku butaka, ku nzu no ku myaka yabo, bajya gutura ubwabo mu midugudu yari hafi aho. Imiryango 62 MININFRA yagaragaje ko itishoboye yo yatujwe mu Mudugudu wa Kingaju, mu Kagari ka Musovu, mu Murenge wa Juru, aho buri muryango wahawe inzu, ubutaka bwo guhinga bungana na hafi are 40 n’inka. MIGA ivuga ko muri rusange ba nyir’imitungo 5.972 ari bo Leta yahaye ingurane.
Umujyi w’ikibuga na wo urimo gutegurwa
Uru ruzinduko rubaye mu gihe imyiteguro y’Umujyi w’Ikibuga cy’Indege (Airport City) ikomeje. Mu itangazo ryasohotse mu kinyamakuru Imvaho Nshya (nimero E-70, yo kuva ku wa 11 kugeza ku wa 17 Kanama 2026), Akarere ka Bugesera na MININFRA, binyuze mu kigo cyayo cya Aviation Travel and Logistics Holding (ATL), byamenyesheje ko kugena agaciro k’ubutaka n’imitungo bizagirwaho ingaruka n’uwo mushinga byari biteganyijwe gutangira ku wa Gatanu tariki ya 7 Kanama 2026, mu tugari twa Kimaranzara, Ntarama, Nyabagendwa na Karera two mu Murenge wa Rilima. Iyo tariki ni na yo yashyizweho nk’itariki ntarengwa ishingirwaho mu kugena abemerewe guhabwa ingurane.
Mu mpera za Nyakanga 2026, Perezida Paul Kagame yashyizeho Jules Muheto Ndenga, wari usanzwe ayobora ATL, nk’Umuyobozi Mukuru w’Umujyi w’Ikibuga cy’Indege cya Bugesera, nk’uko KT Press yabitangaje. Icyo kinyamakuru kivuga ko uwo mujyi uzakwira mu mirenge ine ya Bugesera: Rilima, Juru, Nyamata na Gashora.
Imirimo ku kibuga irihutishwa
Ku kibuga ubwacyo, Guverinoma irateganya kwihutisha imirimo. IGIHE yatangaje ko imihigo ya MININFRA y’umwaka w’ingengo y’imari wa 2026/2027 iteganya ko icyiciro cya kabiri cy’imirimo yo kubaka iki kibuga, cyari kigeze kuri 14,48% umwaka utangira, kizagera kuri 75,4% muri Kamena 2027. Kugira ngo bigerweho, Bugesera Airport Company, sosiyete ifite inshingano zo kubaka no gukoresha iki kibuga, iteganya gukoresha abakozi mu byiciro bibiri ku munsi no gukora nijoro. Ikibuga kizaba gifite umuhanda w’indege ureshya na metero 4.200.
Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi, Yusuf Murangwa, yabwiye RBA ku wa 30 Kamena 2026 ko icyiciro cya mbere cy’ikibuga giteganyijwe gutangira gukora muri Gashyantare 2028. Yagize ati: “Turashaka ko imirimo irangira mu Ukuboza 2027, kugira ngo 2028 gikore,” nk’uko Imvaho Nshya yabitangaje.