Cyprus n’u Rwanda basinye amasezerano y’ingendo zo mu kirere

Ibanze ·

Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe na Constantinos Kombos basinya amasezerano y’ingendo zo mu kirere

U Rwanda na Cyprus byashyize umukono i New York ku masezerano y’ubwikorezi bwo mu kirere, ashyiraho urwego rw’amategeko ruzagenga ingendo z’indege hagati y’ibihugu byombi.

U Rwanda na Repubulika ya Cyprus byashyize umukono ku masezerano y’ubwikorezi bwo mu kirere (Air Services Agreement), agamije koroshya ingendo z’indege no kurushaho guhuza ibihugu byombi. Yasinywe ku wa 22 Nzeri 2026 i New York muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Olivier J.P. Nduhungirehe, na mugenzi we wa Cyprus, Constantinos Kombos, ku ruhande rw’Inteko Rusange ya 81 y’Umuryango w’Abibumbye (UNGA81).

Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane (MINAFFET) yabitangaje ku wa 23 Nzeri 2026 ku mbuga zayo za X na Instagram, igira iti: “Ku ruhande rwa #UNGA81, Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe yahuye na Constantinos Kombos, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Repubulika ya Cyprus. Muri ibyo biganiro, abaminisitiri bombi basinye Amasezerano y’Ingendo zo mu Kirere, arushaho gushimangira ubufatanye hagati y’u Rwanda na Cyprus.” Nduhungirehe na we yasangije ubwo butumwa ku rubuga rwe rwa X, avuga ko ari isinywa ry’amasezerano y’ingendo zo mu kirere na mugenzi we wa Cyprus.

Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Cyprus, Constantinos Kombos (ibumoso), asuhuzanya na mugenzi we w’u Rwanda, Olivier J.P. Nduhungirehe, i New York ku wa 22 Nzeri 2026. (Ifoto: Constantinos Kombos kuri X)

Nduhungirehe ari mu itsinda ry’u Rwanda riri muri iyi Nteko Rusange, riyobowe na Minisitiri w’Intebe Dr. Justin Nsengiyumva, nk’uko The New Times yabitangaje; KT Press yo yanditse ko Minisitiri w’Intebe ari we wari uhagarariye Perezida Paul Kagame i New York. Kombos we yari yaherekeje Perezida wa Cyprus, Nikos Christodoulides, witabiriye itangizwa ry’Ibiganiro Rusange (General Debate) bya UNGA81 kuri uwo munsi wa 22 Nzeri.

Kombos: “Ibiganiro byiza cyane”

Ku munsi amasezerano yasinyiweho, Minisitiri Kombos yanditse ku rubuga rwe rwa X ati: “Ibiganiro byiza cyane na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane Mpuzamahanga w’u Rwanda, Olivier J.P. Nduhungirehe, ku ruhande rwa #UNGA81. Twaganiriye ku buryo bufatika bwo gushimangira ubufatanye bwacu hagati y’ibihugu byombi n’ubwo mu nzego mpuzamahanga, ndetse n’ingingo zireba akarere n’isi muri rusange. Muri ibi biganiro kandi byanshimishije gusinya Amasezerano y’Ingendo zo mu Kirere agamije kurushaho guhuza Cyprus n’u Rwanda.”

Itangazo Guverinoma ya Cyprus yashyize ahagaragara ku wa 23 Nzeri na ryo rivuga ko aya masezerano yasinywe mu biganiro by’abo baminisitiri bombi, “agamije gushimangira uburyo Cyprus n’u Rwanda bihuzwa”.

Minisitiri Kombos (ibumoso) na Minisitiri Nduhungirehe basinya amasezerano y’ubwikorezi bwo mu kirere. Imbere ya buri wese hari ibendera rito ry’igihugu cye. (Ifoto: Constantinos Kombos kuri X)

Icyo amasezerano nk’aya asobanuye

Amasezerano y’ubwikorezi bwo mu kirere ashyiraho urwego rw’amategeko rugenga ingendo z’indege hagati y’ibihugu bibiri. Amatangazo y’impande zombi ntiyasobanuye ibikubiye mu yasinywe na Cyprus. Nk’uko ikinyamakuru The Dawn cyabyanditse, nta n’imwe muri Guverinoma zombi yahise itangaza igihe ingendo z’indege zihuza ibihugu byombi mu buryo butaziguye zishobora gutangira, cyangwa sosiyete z’indege n’inzira zizakoreshwa. Icyo kinyamakuru cyibutsa ko RwandAir isanzwe ihuza Kigali n’ibice bya Afurika, u Burayi, Uburasirazuba bwo Hagati na Aziya, kandi ko inzira nshya iyo ari yo yose izaterwa n’ibyemezo by’ubucuruzi n’imikorere bya sosiyete z’indege.

Uko amasezerano nk’aya ateye bigaragarira ku yandi u Rwanda rwagiranye n’ibindi bihugu. Muri Ukuboza 2025, The New Times yasobanuye ko amasezerano y’ubwikorezi bwo mu kirere n’ibihugu 12, birimo u Bufaransa, Canada, Pologne, Oman na Zimbabwe, yatangiye gukurikizwa nyuma y’uko amategeko n’amateka ya Perezida abyemeza atangajwe mu Igazeti ya Leta ku wa 19 Ukuboza 2025. Ayo masezerano yemerera buri gihugu kugena sosiyete imwe cyangwa nyinshi z’indege zikorera ku nzira zumvikanyweho, akemera impamyabushobozi z’indege n’abakozi bazo zujuje ibipimo by’Amasezerano ya Chicago ku ndege za gisivili. Ayo masezerano kandi aha sosiyete z’indege uburenganzira bwo gufungura ibiro, kugurisha amatike no gucyura amafaranga zinjije, naho inshuro zikora ingendo n’ubwoko bw’indege zikoresha bikagenwa na zo ubwazo hashingiwe ku isoko.

Abaminisitiri Kombos na Nduhungirehe mu biganiro i New York; hagati yabo hari ameza mato ateretseho amabendera ya Cyprus n’u Rwanda. (Ifoto: Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Cyprus)

Cyprus n’umubano wayo n’u Rwanda

Cyprus ni igihugu cy’ikirwa giherereye mu burasirazuba bw’Inyanja ya Méditerranée, umurwa mukuru wacyo ukaba Nicosia. Ni umunyamuryango w’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU), gikoresha ifaranga rya euro, kandi gituwe n’abarenga miliyoni 1,3. Nk’uko The New Times yabitangaje, mu 2025 Cyprus yakiriye ba mukerarugendo barenga miliyoni 4,5, kandi ingendo z’indege zihariye 96,8% by’abinjiye n’abasohotse muri icyo gihugu muri uwo mwaka.

Ku wa 27 Ugushyingo 2024, Savvas Vladimirou, Komiseri Mukuru (High Commissioner) wa Cyprus mu Rwanda ufite icyicaro i Nairobi muri Kenya, yashyikirije Perezida Paul Kagame impapuro zimwemerera guhagararira igihugu cye. Nk’uko Guverinoma ya Cyprus yabitangaje, icyo gihe yamugejejeho indamutso ya Perezida Christodoulides, anagaragaza ubushake bwo kurushaho gushimangira umubano w’ibihugu byombi, naho Perezida Kagame avuga ku ruhare rwiza Cyprus igira mu karere k’Uburasirazuba bwa Méditerranée. Izina rya Komiseri Mukuru rikoreshwa hagati y’ibihugu bihuriye mu Muryango wa Commonwealth, u Rwanda na Cyprus bibarizwamo byombi.

Constantinos Kombos ni Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Cyprus kuva muri Werurwe 2023. Yavukiye i Limassol mu 1976, akaba umunyamategeko n’umwarimu wa kaminuza: afite impamyabumenyi y’ikirenga (PhD) mu mategeko y’u Burayi ajyanye n’itegeko nshinga, yakuye muri Kaminuza ya Hull mu Bwongereza, kandi mu 2006 yatangiye kwigisha mu Ishami ry’Amategeko rya Kaminuza ya Cyprus, akaba ari umwe mu barishinze. Mu 2014 yashyizwe mu itsinda rya Cyprus mu mishyikirano ku kibazo cya Cyprus (Cyprus Problem). Olivier J.P. Nduhungirehe we ayoboye MINAFFET kuva ku wa 12 Kamena 2024. Mbere yaho yabaye Ambasaderi w’u Rwanda mu Bubiligi (2015–2017), Umunyamabanga wa Leta muri MINAFFET ushinzwe Umuryango w’Afurika y’Iburasirazuba (2017–2020), n’Ambasaderi w’u Rwanda mu Buholandi (2020–2024).

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza