DCO n’u Rwanda byaganiriye ku bufatanye mu ikoranabuhanga ridaheza

Ibanze ·

Minisitiri w’Intebe Dr. Justin Nsengiyumva na Deemah Al Yahya, Umunyamabanga Mukuru wa DCO

Umunyamabanga Mukuru wa DCO, Deemah AlYahya, yahuriye i New York na Minisitiri w’Intebe Dr. Justin Nsengiyumva, baganira ku bufatanye mu ikoranabuhanga ridaheza no ku ikoreshwa rikwiye rya AI, anashima uruhare rw’u Rwanda mu kubaka ahazaza h’ikoranabuhanga rya Afurika.

Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango Mpuzamahanga w’Ubufatanye mu by’Ikoranabuhanga, Digital Cooperation Organization (DCO), Deemah AlYahya, yashimye uruhare rw’u Rwanda mu kubaka ahazaza h’ikoranabuhanga muri Afurika, nyuma y’ibiganiro yagiranye na Minisitiri w’Intebe Dr. Justin Nsengiyumva i New York, ku ruhande rw’Inteko Rusange ya 81 y’Umuryango w’Abibumbye, UNGA81.

Ibi biganiro byabaye ku wa Kane, tariki ya 24 Nzeri 2026, mu gihe Minisitiri w’Intebe yari i New York ahagarariye Perezida Paul Kagame muri UNGA81. Nk’uko Ibiro bya Minisitiri w’Intebe (Primature) byabitangaje, impande zombi zaganiriye ku mahirwe yo kurushaho guteza imbere imikoranire mu iterambere ry’ikoranabuhanga, guhanga ibishya no guteza imbere ikoranabuhanga ridaheza, ndetse no gukoresha mu buryo buboneye ikoranabuhanga rigezweho, harimo n’ubwenge buhangano, AI.

Minisitiri w’Intebe Dr. Justin Nsengiyumva na Deemah AlYahya, Umunyamabanga Mukuru wa DCO, mu biganiro byabereye i New York ku ruhande rwa UNGA81

DCO yashimye icyerekezo cy’u Rwanda

Nyuma y’ibi biganiro, Deemah AlYahya yanditse ku rubuga rwe rwa X ko yatewe ishema no guhura na Minisitiri w’Intebe Nsengiyumva, amwita “umuyobozi ufite icyerekezo gitinyutse mu by’ikoranabuhanga ku Rwanda no kuri Afurika.”

Yibukije kandi ko mu gihe cya UNGA81, Minisitiri w’Intebe yagize ati: “Muri Afurika, ntitukinyurwa no kuba abaguzi b’ikoranabuhanga gusa.” Ku wa 21 Nzeri, mu nama ya Global Africa Business Initiative yiswe “Unstoppable Africa 2026”, Minisitiri w’Intebe yari yavuze ko Afurika itakinyurwa no kuba umuguzi gusa w’ikoranabuhanga, maze nk’uko KT Press yabitangaje, yongeraho ati: “Turashaka kuryubaka, kurihuza n’imiterere yacu no kurikoresha ku rugero runini, mu buryo bujyanye n’aho turi kandi busubiza ibyo abaturage bacu bakeneye n’amahirwe bafite.”

AlYahya yakomeje agira ati: “Mu bayobozi nka Nyakubahwa Dr. Nsengiyumva, mushiki wanjye nkunda Nyakubahwa Paula Ingabire, na Nyakubahwa Perezida Paul Kagame, mbona icyo cyerekezo gihinduka ibikorwa buri munsi. Nk’igihugu kinyamuryango cya DCO gihabwa agaciro gakomeye, u Rwanda ntirwakira gusa ahazaza h’ikoranabuhanga rya Afurika, ahubwo rugira n’uruhare mu kuhubaka.” Paula Ingabire ni Minisitiri w’Ikoranabuhanga n’Inovasiyo, minisiteri iyobora uruhare rw’u Rwanda muri DCO.

Urugendo rw’u Rwanda muri DCO

DCO ni umuryango uhuza za Leta, washinzwe mu Ugushyingo 2020 ku ruhande rw’inama ya G20 i Riyadh muri Arabia Saudite, ari na ho ufite icyicaro. AlYahya, umunya-Arabia Saudite, ni we Munyamabanga Mukuru wa mbere wawo. Muri Gicurasi 2025 yongerewe manda ya kabiri y’imyaka ine; icyo gihe uyu muryango wari umaze kuva ku bihugu bitanu byawushinze ukagera ku bihugu 16 bifite abaturage barenga miliyoni 800. Muri uyu mwaka, ibindi bihugu birimo Liban na Kenya byashyize umukono ku masezerano ashinga DCO (DCO Charter).

Kwinjira k’u Rwanda muri DCO byatangajwe mu Ukuboza 2021, maze nk’uko urubuga rwa DCO rubigaragaza, rwinjira ku mugaragaro muri Mata 2022, ruba igihugu cya munani kiwinjiyemo. Ubwo kwinjira kwarwo kwatangazwaga, nk’uko IT News Africa yabitangaje, Minisitiri Ingabire yavuze ko intego za DCO zijyanye na gahunda y’u Rwanda yo guhindura igihugu hifashishijwe ikoranabuhanga.

Ku wa 29 Ukwakira 2025, i Riyadh, Minisiteri y’Ikoranabuhanga n’Inovasiyo (MINICT) ifatanyije na DCO yamuritse raporo yiswe “Digital FDI Rwanda” (ishoramari ry’abanyamahanga mu by’ikoranabuhanga mu Rwanda), yakozwe na MINICT, DCO n’Ihuriro Mpuzamahanga ry’Ubukungu (World Economic Forum). Iyo raporo igaragaza inzira zo kongera ishoramari ry’abanyamahanga mu by’ikoranabuhanga, kongera ibyoherezwa mu mahanga muri uru rwego no kwihutisha ihangwa ry’imirimo. Icyo gihe AlYahya yagize ati: “Inkuru y’u Rwanda igaragaza ko ishoramari mu ikoranabuhanga ridashingiye ku mafaranga gusa. Rishingiye ku butwari, ku bufatanye no ku kwiyemeza.”

Nk’uko Minisiteri y’Itumanaho, Ikoranabuhanga n’Inovasiyo ya Ghana yabitangaje muri Gashyantare 2026, u Rwanda ruri mu bihugu bigize Komite Nyobozi ya DCO ya manda ya 2026–2027, iyobowe na Arabia Saudite. Iyo komite igenzura gahunda y’ibikorwa by’uyu muryango, ikanakurikirana imishinga yawo hagati y’inama z’Inteko Rusange.

AI ikoreshwa mu buryo bufite inshingano

DCO ifite gahunda yiswe Ethical AI Governance (imiyoborere ya AI ishingiye ku ndangagaciro), igamije kwimakaza indangagaciro mu miyoborere ya AI mu bihugu biwugize. Mu butumwa DCO yatangaje ku rubuga rwa X ku wa 25 Nzeri, igaragaza bamwe mu bayobozi bavuze ku miyoborere ya AI muri UNGA81, AlYahya yagize ati: “Ubusugire mu bihe by’ubwenge buhangano ntibwubakwa no kwitandukanya n’abandi, ahubwo bwubakwa no kwifatira ibyemezo, ubufatanye, ibikorwa remezo by’ikoranabuhanga bihamye, no kugira ijambo rifatika mu miyoborere ya AI.”

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza