Hongiriya n’u Rwanda mu biganiro byahuje abayobozi b’ububanyi n’amahanga

Ibanze ·

Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe na Anita Orbán, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Hongiriya

Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe na Anita Orbán, Minisitiri w’Intebe Wungirije akaba na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Hongiriya, baganiriye i New York ku kwagura umubano w’ibihugu byombi, by’umwihariko mu burezi n’ubutwererane mu bya tekiniki.

U Rwanda na Hongiriya byarebeye hamwe amahirwe mashya yo kwagura umubano wabyo, by’umwihariko mu burezi no mu butwererane mu bya tekiniki, mu biganiro Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Olivier J.P. Nduhungirehe, yagiranye na Anita Orbán, Minisitiri w’Intebe Wungirije akaba na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Hongiriya. Ibyo biganiro byabereye i New York ku wa Kane, tariki ya 24 Nzeri 2026, ku ruhande rw’Inteko Rusange ya 81 y’Umuryango w’Abibumbye (UNGA81).

Nk’uko Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane (MINAFFET) yabitangaje, abayobozi bombi baganiriye ku “bufatanye bukomeye kandi bukomeje kwaguka hagati y’u Rwanda na Hongiriya, harimo n’amahirwe yo kurushaho kwagura ubutwererane bw’ibihugu byombi.” Byari kimwe mu biganiro bine by’impande ebyiri Minisitiri Nduhungirehe yagiranye n’abayobozi batandukanye ku munsi wa kane w’icyumweru cy’inama z’abayobozi bakuru muri UNGA81.

Ku ruhande rwa Hongiriya, Minisitiri Orbán yanditse ku rubuga rwa X ku wa 25 Nzeri ati: “Twagiranye na Bwana Olivier Jean Patrick Nduhungirehe, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, ikiganiro gishishikaje cyo kungurana ibitekerezo. Twaganiriye ku mahirwe mashya ari muri gahunda y’imikoranire y’ibihugu byacu byombi, nk’uburezi n’ubutwererane mu bya tekiniki.”

Anita Orbán (ibumoso), Minisitiri w’Intebe Wungirije akaba na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Hongiriya, na Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe mu biganiro i New York; hagati yabo, ku meza, hari amabendera ya Hongiriya n’u Rwanda. (Ifoto: Anita Orbán, X)

Guverinoma nshya ya Hongiriya irareba no hanze y’u Burayi

Anita Orbán w’imyaka 52 yagizwe Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Hongiriya ku wa 12 Gicurasi 2026, muri Guverinoma iyobowe na Minisitiri w’Intebe Péter Magyar w’ishyaka Tisza, nyuma y’amatora y’abadepite yo mu 2026. Ni impuguke mu bubanyi n’amahanga no mu by’ingufu: hagati ya 2010 na 2015 yari Ambasaderi wihariye wa Hongiriya ushinzwe umutekano mu by’ingufu, nyuma akora mu bigo mpuzamahanga by’ingufu n’itumanaho birimo Vodafone. Nubwo yitwa Orbán, nta sano afitanye na Viktor Orbán wahoze ari Minisitiri w’Intebe wa Hongiriya.

Mu kiganiro cyihariye yahaye ikinyamakuru Index cyo muri Hongiriya, cyasohotse ku wa 24 Nzeri, yavuze ku kamaro k’icyo cyumweru cya Loni kuri Guverinoma ye, agira ati: “Iki ni icyumweru cya mbere kuva Guverinoma ya Tisza yajyaho, aho dushobora guhura imbonankubone n’abafatanyabikorwa. Mu mezi make ya mbere twibanze cyane ku Burayi, none ubu ndabasha guhura n’abafatanyabikorwa uhereye ku Rwanda, ukanyura muri Burezili, ukagera muri Filipine.” Nk’uko ikinyamakuru Portfolio cyabitangaje, muri icyo cyumweru yaganiriye n’abaminisitiri b’ububanyi n’amahanga b’ibihugu bigera kuri 25, barimo n’uw’u Rwanda.

Mu butumwa yashyize kuri Facebook ku wa 25 Nzeri, nk’uko Infostart yabitangaje, Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Hongiriya yasobanuye ko ibiganiro by’impande ebyiri intumwa za Hongiriya zagiranye n’ibihugu bitandukanye muri icyo cyumweru bitari bigamije gusa gukomeza imibanire ya dipolomasi, ahubwo ko byari no kureba ibigenda neza mu bufatanye bw’ibihugu, aho bukeneye imbaraga nshya, amasoko ashobora gufungukira ibigo byo muri Hongiriya, n’aho igihugu cyakura ishoramari rishya, ikoranabuhanga n’ubumenyi. Yongeyeho ko abanyamahanga barangiriza amasomo muri Hongiriya, kimwe n’Abanya-Hongiriya biga mu bindi bihugu, bagize urusobe rw’imikoranire rutagaragara cyane ariko rufite akamaro kanini mu gihe kirekire, bityo muri ibyo biganiro hakaba harebwe uko hakubakwa kuri urwo rusobe.

Uburezi, inkingi y’umubano w’ibihugu byombi

Uburezi ni rumwe mu nzego u Rwanda na Hongiriya, igihugu cyo mu Burayi bwo Hagati kiri mu Muryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU), bimaze igihe bifatanyamo. Muri Nyakanga 2023, Katalin Novák wari Perezida wa Hongiriya yagiriye uruzinduko rw’iminsi ibiri mu Rwanda, aba Perezida wa mbere wa Hongiriya usuye u Rwanda. We na Perezida Paul Kagame bakurikiranye isinywa ry’amasezerano atatu: ayo kongerera igihe gahunda ya buruse ya Stipendium Hungaricum (gahunda ya Leta ya Hongiriya iha buruse abanyeshuri b’abanyamahanga), ay’amahugurwa y’inzobere z’Abanyarwanda ku ikoreshwa ry’ingufu za nikeleyeri mu mahoro, n’ay’inguzanyo yo kuvugurura uruganda rutunganya amazi rwa Karenge, mu rwego rwa gahunda y’inguzanyo ifite agaciro ka miliyoni 52 z’amadolari ya Amerika. Icyo gihe, nk’uko KT Press yabitangaje, Novák yagize ati: “Hongiriya ni nk’irembo ryinjira mu Muryango w’Ubumwe bw’u Burayi, kandi kuri twe u Rwanda na rwo ni irembo ryinjira ku mugabane w’Afurika.”

Novák yatangaje ko ayo masezerano azatuma Hongiriya iha buruse abanyeshuri 60 b’Abanyarwanda mu myaka itatu yari ikurikiyeho, mu gihe Perezida Kagame yavuze ko icyo gihe nibura Abanyarwanda 40 bigaga muri kaminuza zo muri Hongiriya ku buruse za Leta yayo. Iyo gahunda irakomeje: mu Gushyingo 2025, Inama Nkuru y’Amashuri Makuru (HEC) yatangaje ko Hongiriya, binyuze muri Stipendium Hungaricum, yatanze buruse zo kwiga muri icyo gihugu guhera mu mwaka w’amashuri wa 2026-2027, ku rwego rw’icyiciro cya kabiri cya kaminuza, icya gatatu n’impamyabumenyi y’ikirenga (PhD).

Anita Orbán na Olivier J.P. Nduhungirehe basuhuzanya ubwo bahuriraga i New York ku ruhande rwa UNGA81, ku wa 24 Nzeri 2026. (Ifoto: Anita Orbán, X)

Ambasade i Budapest n’uruzinduko rwa 2025

Muri urwo ruzinduko rwa 2023, Perezida Kagame yatangaje ko u Rwanda ruzafungura vuba ibiro bya dipolomasi i Budapest, umurwa mukuru wa Hongiriya. Ambasade y’u Rwanda muri Hongiriya yafunguwe mu 2024, maze Minisitiri Nduhungirehe ayitaha ku mugaragaro muri Gicurasi 2025, ubwo yagiriraga uruzinduko rw’iminsi ibiri muri icyo gihugu ari kumwe na Minisitiri wa Siporo, Nelly Mukazayire. Icyo gihe yagiranye ibiganiro na Péter Szijjártó wari Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubucuruzi wa Hongiriya, byari umwanya wo gusuzuma ubufatanye bw’ibihugu byombi no kureba inzego z’ingenzi byafatanyamo, nk’uburezi, ubucuruzi n’ishoramari, ndetse na siporo.

Mu kiganiro n’abanyamakuru cyabereye i Budapest, nk’uko MINAFFET yabitangaje, Minisitiri Nduhungirehe yagize ati: “U Rwanda ruha agaciro gakomeye ubufatanye bwarwo na Hongiriya. Turifuza kubuteza intambwe imbere dushishikariza abikorera gushora imari. (…) Twiteguye kubakira kuri iyi ntambwe kugira ngo habeho ubufatanye bwisumbuyeho, ubucuruzi n’ishoramari byiyongera, n’umusaruro mwiza dusangiye urushijeho ku bihugu byacu byombi no ku baturage babyo.”

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza