Joseph Kabila yafashe ubuyobozi bw’ihuriro rishya ririmo AFC/M23

Joseph Kabila wahoze ayobora Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), yatangajwe nk’umuyobozi w’ihuriro rishya rya politiki n’igisirikare ryitwa Front pour la Refondation de la Nation (FRN), rigizwe n’abanyapolitiki ndetse n’abayobozi b’imitwe yitwaje intwaro bari basanzwe mu ihuriro AFC/M23.
Ishyirwaho ry’iri huriro ryatangajwe ku wa Mbere tariki ya 12 Ukwakira 2026, mu kiganiro n’abanyamakuru cyabereye mu rugo rwa Kabila mu Mujyi wa Goma, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, mu Burasirazuba bwa RDC.
Kabila wayoboye iki gihugu kuva mu 2001 kugeza mu 2019, yagaragaye ari kumwe n’abayobozi bakuru ba AFC/M23, barimo Corneille Nangaa, Bertrand Bisimwa na Sultani Makenga.
Nubwo yari ahari, Kabila ntabwo yagize icyo atangaza muri icyo kiganiro. Claude Ibalanky, umwe mu bajyanama b’iri huriro, ni we wasomye itangazo rigaragaza ishingwa ryaryo, intego n’imiterere y’ubuyobozi bushya.
Ibalanky yavuze ko FRN yashinzwe kugira ngo ihurize hamwe imbaraga, umutungo n’ubushobozi by’abarwanya ubutegetsi buriho muri RDC, hagamijwe icyo iri huriro ryise kubohora igihugu no kongera kubaka inzego zacyo.
Yasobanuye ko iri huriro rigamije guhuza no kuyobora imbaraga zose zirwanya ubutegetsi bwa Kinshasa, hagamijwe gukuraho icyo ryise igitugu, hakoreshejwe uburyo bwose bushoboka, harimo n’ingufu za gisirikare.
Abayobozi ba AFC/M23 bahawe imyanya muri FRN
Mu buyobozi bushya, Joseph Kabila yagizwe Perezida wa FRN, mu gihe Corneille Nangaa wari usanzwe ayobora AFC, Bertrand Bisimwa wari Perezida wa M23 na Sultani Makenga usanzwe ari umuyobozi mukuru w’ingabo zayo, bari mu bamwungirije.
Makenga azakomeza no kugira inshingano zo kuyobora ibikorwa bya gisirikare by’iri huriro.
Ishyirwaho rya FRN ryajyanye n’iseswa rya Alliance Fleuve Congo (AFC), ryari risanzwe ari ihuriro rya politiki rikorana na M23.
Icyakora, ntabwo harasobanuka neza niba M23 nk’umutwe wihariye nawo uzaseswa burundu cyangwa niba uzakomeza gukora ibikorwa byawo bya gisirikare mu rwego rw’iri huriro rishya.
Iyi mpinduka ije mu gihe abayobozi ba AFC/M23 bari bamaze igihe bagenzura ibice bitandukanye byo mu Burasirazuba bwa RDC, birimo imijyi ya Goma na Bukavu, bigaruriwe mu ntangiriro za 2025.
Kabila arushijeho kugaragaza uruhande ahagazemo
Kabila yari amaze igihe ashinjwa n’ubutegetsi bwa Kinshasa kugira imikoranire na AFC/M23, ariko akavuga ko ibyo birego bidafite ishingiro.
Mu 2025, yagarutse mu Mujyi wa Goma nyuma y’igihe kinini atagaragara mu gihugu, agirana ibiganiro n’abantu batandukanye barimo abanyamadini n’abayobozi b’imitwe ya politiki.
Muri Nzeri 2025, Urukiko Rukuru rwa Gisirikare rwa RDC rwamukatiye igihano cy’urupfu adahari, nyuma yo kumuhamya ibyaha birimo kugambanira igihugu n’ibyaha by’intambara, bifitanye isano n’ibyo yashinjwaga byo gukorana na AFC/M23.
Kabila yamaganye ibyo birego, avuga ko urubanza rwe rwari rushingiye ku mpamvu za politiki.
Muri Mata 2026, Leta Zunze Ubumwe za Amerika na zo zamufatiye ibihano, zimushinja gufasha mu buryo bw’amafaranga na politiki imitwe yitwaje intwaro ikorera mu Burasirazuba bwa RDC.
Ku wa 9 Ukwakira 2026, Kabila yari yatanze ubutumwa anenga ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi, abushinja imiyoborere mibi, ruswa no kunanirwa gukemura ibibazo by’umutekano mu Burasirazuba bw’igihugu.
Yari yanenze kandi amasezerano ajyanye n’amabuye y’agaciro RDC yagiranye na Leta Zunze Ubumwe za Amerika.
Ishyirwaho rya FRN rihaye Kabila umwanya ugaragara mu buyobozi bw’ihuriro ririmo imitwe yitwaje intwaro irwanya ubutegetsi bwa Tshisekedi, mu gihe mbere yari yarakomeje guhakana ko afite uruhare mu bikorwa bya AFC/M23.
Iyi mpinduka ije kandi mu gihe ibiganiro by’amahoro hagati ya Leta ya RDC na AFC/M23, byabereye i Doha muri Qatar, bitarashoboye guhagarika burundu imirwano mu Burasirazuba bw’igihugu.
Abasesenguzi bagaragaza ko kuba abayobozi ba AFC/M23 binjiye mu ihuriro rishya riyobowe na Kabila bishobora gutuma hakenerwa gusobanura uko ibiganiro by’amahoro byari bisanzwe bikorwa bizakomeza.
Kugeza ubwo iri huriro ryatangazwaga, ubutegetsi bwa Kinshasa ntibwari bwahise butanga igisubizo ku ishyirwaho rya FRN.