Uruguay yasinyanye n’u Rwanda amasezerano y’ubutwererane

Ibanze ·

Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe na Mario Lubetkin, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Uruguay

U Rwanda na Uruguay byasinyiye i New York amasezerano rusange y’ubutwererane. Minisitiri Mario Lubetkin wa Uruguay yari yavuze ko kumvikana n’u Rwanda ari ingenzi, nyuma y’ingorane ingabo z’igihugu cye ziri muri Congo zahuye na zo.

U Rwanda na Uruguay, igihugu cyo muri Amerika y’Epfo, byashyize umukono ku masezerano rusange y’ubutwererane (General Cooperation Agreement). Yasinywe na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Olivier J.P. Nduhungirehe, na mugenzi we Mario Lubetkin, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Uruguay, ku ruhande rw’Inteko Rusange ya 81 y’Umuryango w’Abibumbye (UNGA81) i New York.

Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane (MINAFFET) yatangaje ku wa 25 Nzeri 2026 ko abo bayobozi bombi bagiranye ibiganiro, kandi ko impande zombi zashyize umukono kuri ayo masezerano. Amafoto yashyizwe ahagaragara n’iyo minisiteri agaragaza abo baminisitiri baganira, ndetse bafashe inyandiko z’amasezerano. MINAFFET ntiyatangaje ibikubiye muri aya masezerano.

Minisitiri Mario Lubetkin wa Uruguay (ibumoso) na Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe w’u Rwanda bafashe inyandiko z’amasezerano rusange y’ubutwererane, i New York. Ifoto: MINAFFET

Uruguay yari yavuze ko aya masezerano ari ingenzi

Mu kiganiro yagiranye n’ikinyamakuru El Observador cyo muri Uruguay i New York, cyasohotse ku wa 23 Nzeri 2026, Minisitiri Lubetkin yavuze ko igihugu cye cyahuye n’“ingorane zikomeye” mu bijyanye n’ubutumwa bwa Loni bwo kubungabunga amahoro, cyane cyane muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, kandi ko gisanga ari ngombwa kugirana amasezerano n’abafite uruhare rukomeye mu karere, barimo Guverinoma y’u Rwanda.

Yagize ati: “Twabonaga ko ari ingenzi cyane kugera ku masezerano n’umwe mu bafite uruhare rukomeye muri ako karere, ari yo Guverinoma y’u Rwanda.” Icyo gihe ntiyatanze ibisobanuro ku bikubiye muri ayo masezerano, nk’uko icyo kinyamakuru cyabitangaje.

Mu yindi nkuru yasohotse ku wa 22 Nzeri 2026, El Observador yanditse ko aya masezerano afatwa nk’afite akamaro ku hazaza h’uruhare rwa Uruguay mu butumwa bwa Loni bwo kubungabunga amahoro muri Congo (MONUSCO). Icyo kinyamakuru cyongeraho ko Uruguay ifiteyo umwe mu mitwe y’ingabo zayo y’ingenzi, ariko ko umutekano muke n’ingorane zifitanye isano n’umutwe w’inyeshyamba wa M23 byagoye isimburana ry’abasirikare ndetse n’ibijyanye n’ibikoresho by’ubwo butumwa.

Mu 2025, ikibazo cy’isimburana ry’abasirikare ba Uruguay bari muri Congo cyamaze amezi arenga atanu kitarakemuka, bituma Lubetkin ajya i New York guhura n’abayobozi bakuru ba Loni, barimo Umunyamabanga Mukuru António Guterres, kugira ngo gishakirwe igisubizo, nk’uko Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Uruguay yabitangaje muri Kamena 2025.

Imyaka 25 y’ingabo za Uruguay muri Congo

Abasirikare ba Uruguay bari mu butumwa bw’amahoro bwa Loni boherejwe bwa mbere muri Congo ku wa 28 Werurwe 2001, kandi kuva icyo gihe ntibigeze bavayo. Ku wa 27 Werurwe 2026, ubwo hizihizwaga imyaka 25 ya batayo yabo yitwa “Uruguay IV”, abasirikare 615 bahawe imidari ya Loni, hanibukwa Abanya-Uruguay 16 baguye mu kazi, nk’uko Ingabo za Uruguay zirwanira ku butaka (Ejército Nacional) zabitangaje.

U Rwanda narwo ruzwi mu butumwa bw’amahoro bwa Loni. Urubuga rw’ubutumwa bw’amahoro bwa Loni ruvuga ko u Rwanda, kimwe mu bihugu bito muri Afurika, ari na kimwe mu bihugu byohereza abasirikare n’abapolisi benshi mu butumwa bw’amahoro. Uruhare rwarwo rwatangiye muri Gicurasi 2005, ubwo rwoherezaga indorerezi imwe ya gisirikare mu butumwa bwa Loni muri Sudani.

Umunyamakuru wabaye Minisitiri

Mario Lubetkin ni umunyamakuru w’inararibonye wayoboye ikigo ntaramakuru Inter Press Service (IPS) kuva mu 2002 kugeza mu 2014. Nyuma yaho yinjiye mu Ishami rya Loni ryita ku Biribwa n’Ubuhinzi (FAO), aho yabaye umwe mu bayobozi bakuru bungirije b’icyo kigo, mbere yo kugirwa uhagarariye FAO muri Amerika y’Epfo n’iyo Hagati n’Ibirwa bya Karayibe mu 2022. Yagizwe Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Uruguay ku wa 1 Werurwe 2025, muri Guverinoma ya Perezida Yamandú Orsi.

Aya masezerano aje mu gihe Uruguay, ubu iyoboye Umuryango w’Ibihugu byo muri Amerika y’Epfo n’iyo Hagati n’Ibirwa bya Karayibe (CELAC), ivuga ko ishaka kwagura umubano wayo n’ibihugu bya Afurika. Lubetkin yabwiye El Observador ko igihugu cye gikwiye kwita kurushaho ku izamuka ry’ubukungu bwa Afurika, atangaza ko cyatangije umubano w’ububanyi n’amahanga na Zambia kandi giteganya gukora nk’ibyo na Malawi. Yagize ati: “Tugomba kureba mu mpande zose.”

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza