Kuva muri Karayibe: Saint Lucia yagiranye ibiganiro n’u Rwanda

Ibanze ·

Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe na Alva Romanus Baptiste, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Saint Lucia

Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe na mugenzi we wa Saint Lucia, Alva Romanus Baptiste, bahuriye i New York baganira ku gushimangira umubano w’ibihugu byombi umaze imyaka irindwi, no ku bufatanye bw’ibihugu byo mu majyepfo y’Isi.

Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Olivier J.P. Nduhungirehe, na mugenzi we wa Saint Lucia, Alva Romanus Baptiste, bagiranye ibiganiro ku wa Kane, tariki ya 24 Nzeri 2026, i New York, ku ruhande rw’Inteko Rusange ya 81 y’Umuryango w’Abibumbye (UNGA81). Ibiganiro byabo byibanze ku gushimangira umubano w’ibihugu byombi.

Nk’uko Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane (MINAFFET) yabitangaje ku wa 25 Nzeri 2026, aba bayobozi bombi “baganiriye ku gushimangira umubano hagati y’u Rwanda na Saint Lucia, no kureba amahirwe yo kurushaho gufatanya binyuze mu bufatanye bw’ibihugu byo mu majyepfo y’Isi.” Ibi biganiro biri mu byo Minisitiri Nduhungirehe yakoze ku munsi wa kane w’ibikorwa bye muri UNGA81, aho yagiranye ibiganiro n’abayobozi batandukanye.

Ubufatanye bw’ibihugu byo mu majyepfo y’Isi, buzwi nka South-South cooperation, ni imikoranire hagati y’ibihugu biri mu nzira y’amajyambere, bisangira ubumenyi, ubumenyi ngiro, umutungo n’ubuhanga mu bya tekiniki. Ibiro by’Umuryango w’Abibumbye bishinzwe ubu bufatanye bivuga ko bushingiye ku bunararibonye ibyo bihugu bisangiye no ku kubahiriza ubusugire bwa buri gihugu, “nta mananiza.”

Umubano watangiye mu 2019

U Rwanda na Saint Lucia byatangije ku mugaragaro umubano ushingiye kuri dipolomasi ku wa 28 Kanama 2019, nk’uko bigaragara mu nyandiko zibitswe n’Umuryango w’Abibumbye. Muri Kamena 2022, Minisitiri Baptiste yari i Kigali mu Nama y’Abakuru b’Ibihugu na za Guverinoma bo muri Commonwealth (CHOGM 2022), yayobowe na Perezida Paul Kagame. Minisitiri w’Intebe wa Saint Lucia, Philip J. Pierre, na we yari mu bayitabiriye.

Ku ruhande rw’iyo nama, Baptiste yagiranye ibiganiro na Dr Vincent Biruta, wari Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda icyo gihe. Nk’uko MINAFFET yabitangaje, Biruta yasinyanye na Saint Lucia amasezerano agenga ingendo z’indege hagati y’ibihugu byombi (Bilateral Air Service Agreement), nk’uko yayasinyanye na Canada na Antigua na Barbuda. Iby’indege za gisivili biri mu nshingano za Minisitiri Baptiste.

Abaturage ba Saint Lucia bahabwa visa bakigera mu Rwanda kandi ntibayishyura, ku rugendo rw’iminsi 30. Nk’uko Urwego rw’Igihugu rushinzwe Abinjira n’Abasohoka rubisobanura, ubwo buryo bugenewe abaturage b’ibihugu binyamuryango by’Umuryango w’Afurika Yunze Ubumwe (AU), Commonwealth n’Umuryango Mpuzamahanga w’Ibihugu Bikoresha Ururimi rw’Igifaransa (OIF).

Bahuriye muri Commonwealth no muri Francophonie

Ibihugu byombi bihuriye muri Commonwealth: Saint Lucia yayinjiyemo mu 1979 ikimara kubona ubwigenge ku Bwongereza, u Rwanda ruyinjiramo mu 2009 nk’umunyamuryango wa 54. Byombi kandi ni abanyamuryango buzuye ba OIF. Nubwo Icyongereza ari rwo rurimi rwemewe muri Saint Lucia, abaturage benshi bavuga Kwéyòl, ururimi rushingiye ku Gifaransa, bitewe n’amateka y’icyo kirwa: u Bwongereza n’u Bufaransa byakirwaniye inshuro 14, kugeza ubwo Abongereza bacyigaruriye burundu mu 1814.

Nk’umunyamuryango wuzuye wa OIF, Saint Lucia iri mu bihugu 53 bizatora Umunyamabanga Mukuru w’uwo muryango ku wa 16 Ugushyingo 2026, mu Nama ya 20 ya Francophonie izabera i Phnom Penh muri Cambodge. Umunyarwandakazi Louise Mushikiwabo, usanzwe ari Umunyamabanga Mukuru wa OIF, ari mu bakandida bane bahatanira uwo mwanya kuri manda ya 2027–2030. Ibyatangajwe na MINAFFET ntibigaragaza niba iyo kandidatire yaganiriweho muri ibi biganiro.

Saint Lucia, igihugu kiyoboye CARICOM

Saint Lucia ni ikirwa cyo mu burasirazuba bw’Inyanja ya Karayibe, gifite ubuso bwa kilometero kare 616 n’abaturage 183.630 mu 2022. Umurwa mukuru wacyo ni Castries. Kuva ku wa 1 Nyakanga kugeza ku wa 31 Ukuboza 2026, Minisitiri w’Intebe wacyo, Philip J. Pierre, ni we uyoboye Umuryango w’Ibihugu bya Karayibe (CARICOM). Muri Nyakanga 2026, Saint Lucia yakiriye inama ya 51 y’Abakuru ba Guverinoma z’ibihugu bigize uwo muryango, aho Umunyamabanga Mukuru wa CARICOM, Dr Carla Barnett, yagaragaje ko umuryango urimo gushimangira ubufatanye bwawo n’Afurika, Uburasirazuba bwo Hagati, u Burayi, Aziya na Amerika y’Ikilatini.

Alva Romanus Baptiste ni Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga, Ubucuruzi Mpuzamahanga, Iby’Indege za Gisivili n’Abanyagihugu baba mu mahanga. Yatorewe bwa mbere kuba Umudepite uhagarariye agace ka Laborie mu 2006, ku itike y’ishyaka Saint Lucia Labour Party. Yabaye Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga kuva mu 2011 kugeza mu 2016, asubira kuri uwo mwanya muri Kanama 2021.

Guverinoma ya Saint Lucia imaze igihe ifite politiki yo kwagura umubano n’ibihugu itari isanzwe ikorana na byo. Mu Nzeri 2023, ku ruhande rwa UNGA78, Baptiste yasinye amasezerano atangiza umubano na Sierra Leone, avuga ko ari intangiriro y’umubano wimbitse hagati y’abaturage ba Saint Lucia n’abavandimwe babo bo ku mugabane w’Afurika, nk’uko Minisiteri ayoboye yabitangaje.

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza