Libya n’u Rwanda mu biganiro ku mubano w’ibihugu byombi

Ibanze ·

Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe na Minisitiri Biruta mu biganiro na Eltaher Salem Elbaour wa Libya

Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe, ari kumwe na Minisitiri Vincent Biruta, yahuriye i New York na Eltaher Salem Elbaour uyoboye by’agateganyo ububanyi n’amahanga bwa Libya, baganira ku kwagura ubufatanye no gukorana mu Muryango w’Afurika Yunze Ubumwe.

Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Olivier J.P. Nduhungirehe, ari kumwe na Minisitiri w’Umutekano w’Imbere mu Gihugu, Dr Vincent Biruta, yagiranye ibiganiro na Eltaher Salem Elbaour, Minisitiri w’agateganyo w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane Mpuzamahanga wa Libya. Ibyo biganiro byabereye i New York ku wa Kabiri, tariki ya 22 Nzeri 2026, ku ruhande rw’Inteko Rusange ya 81 y’Umuryango w’Abibumbye (UNGA81), byibanda ku mubano w’ibihugu byombi n’inzego zifitiye impande zombi inyungu.

Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane (MINAFFET) yatangaje ibyo biganiro ku wa 23 Nzeri 2026, ivuga ko abo bayobozi baganiriye “ku mubano w’ibihugu byombi no ku nzego z’inyungu zihuriweho hagati y’u Rwanda na Libya.” Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane Mpuzamahanga ya Libya na yo yashyize ahagaragara itangazo ku munsi nyirizina w’inama, rigaragaza ibindi byaganiriweho. Elbaour ni we ushinzwe by’agateganyo kuyobora iyo minisiteri muri Guverinoma y’Ubumwe bw’Igihugu (GNU) ikorera i Tripoli.

Minisitiri Nduhungirehe ari mu itsinda ry’u Rwanda riyobowe na Minisitiri w’Intebe, Justin Nsengiyumva, uhagarariye Perezida Paul Kagame muri UNGA81. Ibiganiro rusange by’Inteko byatangiye kuri uwo munsi wa 22 Nzeri 2026, nk’uko The New Times yabitangaje.

Ubufatanye muri Afurika Yunze Ubumwe

Nk’uko itangazo rya Libya ribivuga, impande zombi zaganiriye ku “buryo bwo gushimangira umubano w’ibihugu byombi no guteza imbere ubufatanye hagati ya Libya n’u Rwanda mu nzego zitandukanye, mu buryo bufitiye impande zombi inyungu kandi bushyigikira kwagura ubufatanye hagati y’ibihugu byombi.” Abo bayobozi kandi bunguranye ibitekerezo ku bibazo by’akarere n’iby’isi bibahuza, basuzuma uko ibintu byifashe ku mugabane wa Afurika, bashimangira ko ari ngombwa gukomeza kujya inama no guhuza ibikorwa ku bibazo bahuriyeho.

Eltaher Salem Elbaour (ibumoso) na Minisitiri Olivier J.P. Nduhungirehe bahana ibiganza i New York, ku ruhande rwa UNGA81, ku wa 22 Nzeri 2026. Ifoto: Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Libya

Iryo tangazo rikomeza rivuga ko impande zombi “zashimangiye akamaro ko gutuma imiyoboro y’itumanaho hagati y’ibihugu byombi ikora no kongera ubufatanye mu rwego rw’Umuryango w’Afurika Yunze Ubumwe, mu buryo bwunganira imbaraga zigamije umutekano, ituze n’iterambere ku mugabane.”

Ishoramari n’abavanywe muri Libya

Minisitiri Biruta, wari muri ibi biganiro, yayoboye Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga y’u Rwanda kuva mu Gushyingo 2019 kugeza muri Kamena 2024. Muri Mutarama 2024, ku ruhande rw’inama yahuje u Butaliyani n’Afurika i Roma, yagiranye ibiganiro na Minisitiri w’Intebe wa Libya ukorera i Tripoli, Abdul Hamid Dbeibah. Nk’uko Libya Herald yabitangaje, baganiriye ku gusuzuma, gushyigikira no guteza imbere ishoramari rya Libya mu Rwanda, ku gusurana kw’abayobozi no gushyira mu bikorwa amasezerano y’ubukungu ibihugu byombi byasinyanye, mu gihe Dbeibah yashimye uburyo u Rwanda rwimakaje ubwiyunge n’ituze.

Ku rundi ruhande, kuva muri Nzeri 2019 u Rwanda rwakira by’agateganyo impunzi n’abasaba ubuhungiro bavanywe muri Libya, binyuze muri gahunda yiswe Emergency Transit Mechanism (ETM), ni ukuvuga uburyo bwihutirwa bwo kubacumbikira by’agateganyo. Bwashyizweho n’amasezerano y’impande eshatu hagati ya Guverinoma y’u Rwanda, Umuryango w’Afurika Yunze Ubumwe n’Ishami rya Loni ryita ku Mpunzi (UNHCR), kandi abahagera bacumbikirwa mu Kigo cya Gashora mu Karere ka Bugesera mu gihe dosiye zabo zisuzumwa.

Minisiteri ishinzwe Ubutabazi (MINEMA) ivuga ko kuva icyo gihe u Rwanda rumaze kwakira abantu barenga 3.000 bavanywe muri Libya, naho 2.681 muri bo bamaze kwimurirwa mu bindi bihugu, birimo Canada (927), u Bufaransa (332) na Leta Zunze Ubumwe za Amerika (325). Itsinda rya 24 ry’abantu 177 ryageze mu Rwanda muri Kanama 2026, rikurikira iry’abantu 173 ryahageze muri Kamena, nk’uko KT Press yabitangaje. Gusa nta na rimwe mu matangazo y’impande zombi ryavuze niba iyi gahunda yaragarutsweho mu biganiro by’i New York.

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza