Kagano Fish Farm: Miliyari 25 Frw zashowe mu bworozi bw’amafi mu Kivu

Ibanze ·

Minisitiri Dr. Telesphore Ndabamenye atangiza ku mugaragaro Kagano Fish Farm i Nyamasheke

Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi, Dr. Telesphore Ndabamenye, yafunguye ku mugaragaro Kagano Fish Farm, ikigo cy’ubworozi bw’amafi mu Kiyaga cya Kivu cyashowemo miliyari 25 Frw, giherereye mu Murenge wa Kagano mu Karere ka Nyamasheke. Uyu muhango wabaye ku gicamunsi cyo ku wa Kabiri, tariki ya 22 Nzeri 2026, ku munsi wa kabiri w’uruzinduko rw’iminsi itatu Minisitiri yagiriraga mu Ntara y’Iburengerazuba n’iy’Amajyepfo.

Iki kigo ni icya sosiyete Kivu Choice, yororera amafi y’ubwoko bwa tilapiya muri kareremba zo mu Kivu. Kivu Choice ubwayo yatangaje ko uwo munsi ari bwo yatangije ku mugaragaro umushinga wayo wo mu Murenge wa Kagano imbere ya Minisitiri Ndabamenye, ivuga ko ari intambwe ikomeye mu kongera umusaruro w’amafi ukomoka imbere mu gihugu.

Minisitiri Dr. Telesphore Ndabamenye (imbere hagati) n’abari bamuherekeje ku kigo cya Kagano Fish Farm i Nyamasheke.

Nk’uko Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi (MINAGRI) yabitangaje, Kagano Fish Farm kuri ubu itanga toni 850 z’amafi buri kwezi, ni ukuvuga toni zirenga 10.000 ku mwaka, kandi ikoresha abakozi 810. MINAGRI ivuga ko iri shoramari rigira uruhare mu kwihaza mu biribwa no mu mirire myiza, mu guhanga imirimo, mu guteza imbere urunigi nyongeragaciro rw’amafi no kuzamura ubukungu bw’aho rikorera.

Umusaruro uzava kuri toni 850 ugere kuri 1.600 ku kwezi

Kagano Fish Farm iteganya kongera umusaruro wayo ukagera kuri toni 1.600 z’amafi buri kwezi, naho abakozi bakava kuri 810 bakagera ku 1.200 mu mwaka utaha.

Minisitiri Ndabamenye, ari kumwe n’abandi bagabo babiri, akata agatambaro ku muryango w’imwe mu nyubako za Kagano Fish Farm, mu muhango wo kuyifungura ku mugaragaro.

Mu gihe iki kigo kigiye kwaguka, Minisitiri Ndabamenye yasabye ko hashyirwa imbaraga mu kubungabunga ibidukikije, mu ngamba zo gukumira indwara zafata amafi, mu buziranenge bw’ibiribwa no mu gukomeza gukorana bya hafi n’abaturage bagituriye, kugira ngo ubworozi bw’amafi bukikije Ikiyaga cya Kivu butere imbere mu buryo burambye.

Kagano Fish Farm yari imwe mu bikorwa Minisitiri yasuye muri uru ruzinduko, rwanamugejeje kuri Rusizi Meat Company no ku mushinga wo kuhira imyaka wa Giseke.

Kivu Choice: kareremba nini n’imirimo ku rubyiruko

Kivu Choice yatangiye gukorera mu Murenge wa Kagano, mu Kagari ka Ninzi, mu 2022. Mu nkuru yasohoye muri Kanama 2026, Rebero yatangaje ko iki kigo gisarura toni 30 z’amafi buri munsi. Lambert Kabayiza, umwe mu bayobozi bacyo, yabwiye iki kinyamakuru ko cyari kimaze gushora miliyari zirenga 20 Frw muri ubu bworozi.

Muri Gicurasi 2025, iki kigo cyatangije i Kagano kareremba 12 za mbere mu Rwanda zifite umurambararo wa metero 30. Icyo gihe Kamran Ahmad, washinze Kivu Choice akaba yari n’Umuyobozi Mukuru wayo, yagize ati: “Kareremba 12 nshya twatangije zizajya zitanga toni 4.000 z’amafi ku mwaka, ni ukuvuga hafi umusaruro wose w’ubworozi bw’amafi mu Rwanda wabonetse mu 2021,” nk’uko The New Times yabitangaje. Jean Claude Ndorimana, Umuyobozi Mukuru ushinzwe Iterambere ry’Ubworozi muri MINAGRI, na we yavuze icyo gihe ko “uyu mushinga wonyine uzatanga kimwe cya kabiri cy’intego twihaye mu bworozi bw’amafi mu 2027.”

Muri Kamena 2026, Umuyobozi Mukuru wa Kivu Choice, Emmanuel Bahizi, yabwiye The New Times ati: “Uyu munsi dutanga hafi toni 800 z’amafi buri kwezi, bingana n’ibirenga kimwe cya kabiri cy’amafi mabisi yororerwa mu gihugu.”

Minisitiri Ndabamenye n’abari bamuherekeje berekwa amafi yarobwe ari mu dusanduku, mu nyubako ya Kagano Fish Farm.

Kabayiza yabwiye Rebero ati: “Twihatiye kurema imirimo myinshi mishya no kurwanya ubushomeri mu rubyiruko rw’aka karere ka Nyamasheke.” Abaturage babwiye Rebero ko iki kigo giha abana b’inshuke bo ku mashuri amafi y’ubuntu, bikabafasha guhangana n’imirire mibi n’igwingira. Umwe mu baturage ba Kagano, Mukamurenzi Immaculée, yagize ati: “Kuba baha abana bacu akazi, bakanaduhera inshuke amafi ni intambwe ikomeye cyane.”

Umusaruro w’amafi mu gihugu urazamuka

Iri shoramari rije mu gihe umusaruro w’amafi mu Rwanda ukomeje kwiyongera. Imibare ya MINAGRI yatangajwe na IGIHE igaragaza ko wavuye kuri toni 43.133 mu 2024 ugera kuri toni 52.439 mu 2025. Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare (NISR) na cyo cyagaragaje ko urwego rw’uburobyi n’ubworozi bw’amafi rwazamutseho 66% mu gihembwe cya mbere cya 2026, nk’uko The New Times yabitangaje. Nk’uko iki kinyamakuru cyakomeje kibivuga, Ingamba y’Igihugu y’Ubworozi bw’Amafi (2023–2035) igaragaza ko mu 2035 u Rwanda rushobora kujya rubona toni zirenga 106.000 z’amafi ku mwaka, harimo hafi toni 80.620 zizava mu bworozi bw’amafi.

Imwe mu mbogamizi zikigaragara ni ibiryo by’amafi. Muri Kanama, Lambert Kabayiza yabwiye Rebero ko amafi ya Kivu Choice agaburirwa toni zirenga 50 z’ibiryo buri munsi, bivanwa hanze y’igihugu. Ku wa 25 Nzeri 2026, Izuba Radio TV yatangaje ko Kivu Choice igiye kubaka uruganda rw’ibiryo by’amafi ruzatangirana ubushobozi bwo gukora toni eshanu ku isaha.

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza