Kuva ku nkunga kugera ku murimo: Banki y’Isi yatangiye gusuzuma imishinga ifasha abatishoboye n’urubyiruko

Ibanze ·

Abitabiriye itangizwa ry’isuzuma rya Banki y’Isi bicaye ku meza mu cyumba kinini cy’inama, imbere hari umuntu uvugira ku ruhimbi n’urukuta rwerekanirwaho amashusho

Ku wa 21 Nzeri 2026 hatangiye isuzuma ry’iminsi itanu Banki y’Isi ifatanyijemo n’inzego za Leta zirimo MINALOC, LODA na MIFOTRA, ku mushinga SPTP wo kurengera ingo zitishoboye no ku mushinga DEVY ugenewe urubyiruko 9.000 rwo mu Mujyi wa Kigali.

Ku wa Mbere, tariki ya 21 Nzeri 2026, Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu (MINALOC) yatangaje ko hatangiye ku mugaragaro ubutumwa bw’iminsi itanu bwa Banki y’Isi bwo gusuzuma no gushyigikira ishyirwa mu bikorwa (Implementation Support Mission) ry’imishinga ibiri: umushinga wo kuvugurura gahunda zo kurengera abaturage (Social Protection Transformation Project, SPTP) n’umushinga wo guteza imbere kwihangira imirimo hifashishijwe ikoranabuhanga mu rubyiruko rwo mu mijyi rudafite amikoro (Digital Entrepreneurship for Vulnerable Urban Youth, DEVY).

MINALOC yavuze ko ubu butumwa “buzasuzuma intambwe imaze guterwa mu cyiciro cya mbere cy’umushinga wo kuvugurura gahunda zo kurengera abaturage, bukemure ibibazo bidindiza ishyirwa mu bikorwa, bunoze imikoranire, kandi bwemeranywe ku bikorwa by’ibanze bizihutisha umusaruro ku ngo zitishoboye no mu kwihangira imirimo hifashishijwe ikoranabuhanga ku rubyiruko rwo mu mijyi rudafite amikoro, hirya no hino mu Rwanda.”

Umwe mu batanze ibiganiro avuga, ku rukuta rwerekanirwaho amashusho hagaragara inzira zo kubona umurimo zirimo kwikorera, akazi gahemberwa no guhuza abashaka akazi n’abagatanga

Ikigo gishinzwe guteza imbere inzego z’ibanze (LODA) cyatangaje ko iri suzuma ryatangijwe n’inzego zikorana bya hafi mu kurengera abaturage no guteza imbere kwihangira imirimo mu rubyiruko, hamwe n’itsinda rya Banki y’Isi. Minisiteri y’Abakozi ba Leta n’Umurimo (MIFOTRA) yo yatangaje ko Umunyamabanga Uhoraho wayo, Clément Kabiligi, yatanze ijambo ritangiza iri suzuma, rigamije kwihutisha umusaruro wa gahunda zifasha ingo zitishoboye kwikura mu bukene no kongera amahirwe y’urubyiruko yo kubona akazi.

DEVY: Urubyiruko 9.000 rw’i Kigali

Nk’uko MIFOTRA ibivuga, umushinga DEVY ugenewe urubyiruko 9.000 rudafite amikoro rwo mu Mujyi wa Kigali, ukarufasha kwitegura isoko ry’umurimo, kwihangira imirimo hifashishijwe ikoranabuhanga no kubona imirimo myiza kurushaho. Inyandiko za Banki y’Isi zigaragaza ko uyu mushinga uterwa inkunga n’impano ya miliyoni 3,23 z’amadolari y’Amerika itangwa n’u Buyapani binyuze mu kigega cyabwo giteza imbere imibereho y’abaturage (Japan Social Development Fund, JSDF) gicungwa na Banki y’Isi. Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi, Yusuf Murangwa, yashyize umukono ku masezerano y’iyo mpano ku wa 1 Nyakanga 2026. Ushyirwa mu bikorwa n’Umujyi wa Kigali, MIFOTRA ikawuhuza ku rwego rw’igihugu.

Ugenewe urubyiruko rufite hagati y’imyaka 18 na 34 rudafite akazi, rufite akazi kadahagije cyangwa rutunzwe n’imirimo itanditse cyangwa ishobora kurushyira mu kaga, kandi nibura kimwe cya kabiri cyarwo kigomba kuba ab’igitsina gore. Inyandiko y’uyu mushinga yo muri Werurwe 2026 iteganya ko abagera ku 3.000 muri bo bazahabwa ubufasha bwihariye mu kwihangira imirimo, bagahatana mu marushanwa y’imishinga: abari hagati ya 50 na 100 bahize abandi bazahabwa inkunga igera ku madolari 1.500, abandi bujuje ibisabwa bahabwe amadolari 500.

Ijambo ku ruhimbi mu itangizwa ry’isuzuma ry’iminsi itanu ku mishinga SPTP na DEVY

SPTP: Ingo zirenga 660.000 zagezweho

Umushinga SPTP wemejwe na Banki y’Isi ku wa 22 Nzeri 2022, ari inguzanyo ya miliyoni 100 z’amadolari yatanzwe binyuze mu ishami ryayo IDA (International Development Association), ukaba ushyirwa mu bikorwa na MINALOC na LODA. Unyuzwa cyane cyane muri gahunda ya VUP (Vision Umurenge Program), irimo inkunga y’ingoboka, imirimo rusange ihemberwa n’ingo mbonezamikurire z’abana bato.

Inyandiko Banki y’Isi yateguye muri Werurwe 2026 igaragaza ko kugeza mu Kuboza 2025, 99% by’ayo mafaranga byari byaramaze gutangwa. Igaragaza kandi ko VUP yageze ku ngo zirenga 660.000 zirimo abantu barenga miliyoni 2,4, mu gihe intego yari ingo 513.000. Ingo hafi 138.000 muri 315.000 zari zibikwiye zahawe ubufasha bwo kwikura mu bukene burimo imitungo ibyara inyungu, amahugurwa ku micungire y’imari n’ubujyanama, naho inkunga y’ingoboka igera ku ngo 123.000, 70% by’izo ngo zikaba ziyobowe n’abagore.

Bamwe mu bitabiriye itangizwa ry’isuzuma bakurikiye ibiganiro

Miliyoni 80 z’amadolari zo gushyira imbere umurimo

Ku wa 17 Werurwe 2026, Banki y’Isi yemeje inguzanyo y’inyongera ya miliyoni 80 z’amadolari kuri SPTP, ingengo y’imari y’umushinga yose igera kuri miliyoni 180, igihe cyawo cyongerwa kugeza ku wa 31 Ukuboza 2028. Intego yawo na yo yaravuguruwe, ishyira imbere kongera umubare w’abakene n’abatishoboye babona imirimo mishya cyangwa myiza kurushaho. Amasezerano y’iyo nguzanyo yashyizweho umukono ku wa 27 Gicurasi 2026, maze ku wa 21 Nyakanga 2026 Umutwe w’Abadepite urayemeza.

Ubwo yayisobanuriraga abadepite, Minisitiri Murangwa yagize ati: “Uyu mushinga ugamije guhanga imirimo myinshi ihangana n’ingaruka z’imihindagurikire y’ibihe, gukomeza uburyo bwo kurengera abaturage no gufasha ingo zitishoboye kwikura mu bukene,” nk’uko The New Times yabitangaje.

Umugabo n’umugore bari ku ruhimbi, umugore atanga ikiganiro afite indangururamajwi

Hamwe n’iyi nguzanyo nshya, umushinga uteganya kugeza gahunda zo kwikura mu bukene ku ngo zigera ku 261.000, gufasha abagera ku 183.000 kubona imirimo mishya cyangwa myiza kurushaho, barimo abagore bagera ku 91.000 n’urubyiruko rugera ku 31.000, no kugeza inkunga ku ngo zirenga 740.000. Banki y’Isi ivuga ko buri mwaka urubyiruko rugera ku 200.000 rwinjira ku isoko ry’umurimo mu Rwanda.

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza