Amashuri atandatu y’imyuga yahawe amacumbi, amashuri n’amahuguriro mashya ku bufatanye n’u Budage

Ibanze ·

Minisitiri wa Leta Claudette Irere afungura ibikorwa remezo bishya kuri Busasamana TSS i Nyanza

Mu mashuri atandatu y’imyuga n’ubumenyingiro hatashywe amacumbi, aho gufatira amafunguro, ibyumba by’amashuri n’amahuguriro bifite agaciro ka miliyoni 10 z’amayero, byubatswe ku bufatanye bw’u Rwanda n’u Budage binyuze muri KfW. Mu muhango wo kubitaha, hanashyizwe umukono ku masezerano y’umushinga mushya wa miliyoni 16 z’amayero ugamije kongera abakobwa biga imyuga.

Ibikorwa remezo bishya n’ibyavuguruwe mu mashuri atandatu yisumbuye y’imyuga n’ubumenyingiro (TSS) byatashywe ku mugaragaro ku wa Gatatu, tariki ya 23 Nzeri 2026, mu muhango wabereye kuri Busasamana TSS mu Karere ka Nyanza, mu Ntara y’Amajyepfo. Birimo amacumbi y’abanyeshuri, aho bafatira amafunguro, ibyumba by’amashuri n’amahuguriro, byose bifite agaciro ka miliyoni 10 z’amayero, ni ukuvuga hafi miliyari 16 Frw, nk’uko The New Times yabitangaje.

Byubatswe kandi bivugururwa mu cyiciro cya gatatu cy’umushinga RTB–KfW TVET Project, ushyirwa mu bikorwa n’Urwego rw’Igihugu rushinzwe guteza imbere Tekiniki, Imyuga n’Ubumenyingiro (RTB) ku bufatanye bwa Guverinoma y’u Rwanda n’iy’u Budage. Amafaranga yawo atangwa binyuze muri KfW, banki ya Leta y’u Budage ishinzwe ishoramari n’iterambere.

Ibyo bikorwa byatashywe n’Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Uburezi, Claudette Irere, mu muhango witabiriwe kandi n’Ambasaderi w’u Budage mu Rwanda, Heike Uta Dettmann, abayobozi ba RTB n’abafatanyabikorwa. Amashuri yahawe ibyo bikorwa ni Busasamana TSS yo mu Karere ka Nyanza, ES Kinazi TSS yo mu Karere ka Ruhango, Father Ramon TSS yo mu Karere ka Kamonyi, Karengera TSS yo mu Karere ka Nyamasheke, St Augustin Mibirizi TSS yo mu Karere ka Rusizi na ETO Gatumba TSS yo mu Karere ka Ngororero.

Abayobozi, abafatanyabikorwa n’abanyeshuri bafata ifoto y’urwibutso imbere y’icyapa cya RTB kiriho amagambo avuga ku mashuri atandatu yavuguruwe akanagurwa.

I Busasamana, abacumbikirwa bavuye ku 170 bagera kuri 430

Kuri Busasamana TSS yakiriye uyu muhango, inyubako nshya zongereye cyane umubare w’abanyeshuri ishuri rishobora gucumbikira. Nk’uko The New Times yabitangaje, umuyobozi w’iri shuri, Elyse Mwumvaneza, yagize ati: “Mbere y’uko iyi nyubako yubakwa, twakiraga abanyeshuri 170 bacumbikirwa ku ishuri, ariko ubu umubare wazamutse ugera kuri 430.”

Icyumba gishya cyo gufatiramo amafunguro cyakira abanyeshuri 500, icumbi ry’abahungu rikakira 168, naho iry’abakobwa rikakira 120. Mwumvaneza yavuze ko ibyo bizafasha ishuri kwakira abanyeshuri benshi no kubaha aho kwigira imyuga heza kurushaho.

Abanyeshuri bakurikiranye umuhango wo gutaha ibikorwa remezo bishya kuri Busasamana TSS.

Irere: Ibikoresho bigezweho bigomba kuzamura ireme ry’amahugurwa

Mu ijambo rye, Umunyamabanga wa Leta Irere yavuze ko iri shoramari rirenze kubaka inyubako, kuko ari ishoramari mu rubyiruko no mu bushobozi bwarwo bwo kugira uruhare mu iterambere ry’igihugu.

Nk’uko Minisiteri y’Uburezi (MINEDUC) yabitangaje, Irere yagize ati: “Ibikorwa remezo ni uburyo bwo kugera ku ntego, si byo ntego ubwayo. Ihuguriro rigezweho rigira agaciro gusa iyo rifasha umunyeshuri kugira ubumenyi n’icyizere bimufasha gutsinda. Turashaka ko urubyiruko ruva muri aya mashuri rufite ubushobozi bwo guhanga ibisubizo, gushinga imishinga, kubona akazi keza no kugira uruhare rufatika mu iterambere ry’u Rwanda.”

Yongeyeho ko ibikoresho bigezweho bigira icyo bihindura gusa iyo abiga bazi kubikoresha mu buryo butekanye, bunoze kandi buhanga udushya. Nk’uko The New Times yabitangaje, yagize ati: “Inshingano zacu rero zirumvikana. Iri shoramari rigomba kuzana impinduka zipimika mu ireme ry’amahugurwa, amaherezo no mu kwitegura kw’abanyeshuri kwinjira ku isoko ry’umurimo no kwihangira imirimo.”

Yasabye abayobozi b’amashuri, abarimu n’abayobozi b’inzego z’ibanze kubungabunga ibyo bikorwa. Nk’uko The New Times yabitangaje, yagize ati: “Buri cyumba cy’ishuri, buri huguriro, buri mashini na buri gikoresho bigomba gukoreshwa neza no kwitabwaho, kugira ngo bitazagirira akamaro abiga uyu munsi gusa, ahubwo n’ibisekuru by’urubyiruko bizaza.” Abanyeshuri bo yababwiye ati: “Mubyaze umusaruro aya mahirwe, mukore cyane, mumenye neza umwuga mwahisemo, kandi mugaragaze imyitwarire n’ubunyamwuga biri ku rwego rwo hejuru.”

Bamwe mu bashyitsi bakuru bitabiriye umuhango wabereye kuri Busasamana TSS mu Karere ka Nyanza.

U Budage bwiyemeje gukomeza ubufatanye

Ambasaderi Dettmann yishimiye ko imirimo yo kuvugurura yarangiye, agaragaza ko ibikorwa nk’ibikoni n’ubwiherero bivuguruye bifite uruhare rukomeye mu buzima bwa buri munsi bw’abanyeshuri. Yavuze ko ubufatanye bw’u Rwanda n’u Budage mu burezi bw’imyuga bumaze igihe kirekire, kandi bushingiye ku buryo bw’u Budage bw’amahugurwa y’imyuga abangikanya amasomo yo mu ishuri n’imyitozo ikorerwa ku kazi.

Nk’uko The New Times yabitangaje, yagize ati: “Imirimo yo kuvugurura yarangiye, ariko nk’uko twabibonye mu muhango wo gushyira umukono ku masezerano, ubufatanye ntiburarangira. Tuzakomeza. Tuzibanda ku Rwanda kuko ari ko u Budage bukora. Mu bufatanye bwacu, dukurikiza icyerekezo u Rwanda rutanga.”

Nk’uko The New Times yabitangaje, kurangira kw’iki cyiciro cya gatatu bitumye amashuri amaze gufashwa n’uyu mushinga agera kuri 19: atanu mu cyiciro cya mbere, umunani mu cya kabiri n’atandatu muri iki cya gatatu. Umuyobozi Mukuru wa RTB, Paul Umukunzi, yavuze ko RTB irimo gushyira mu bikorwa icyiciro cya kane n’icya gatanu by’uyu mushinga, bifite agaciro ka miliyoni 29 z’amayero (hafi miliyari 48 Frw).

Abayobozi bagaragaza inyandiko z’amasezerano yashyizweho umukono muri uyu muhango, imbere y’icyapa cya RTB.

Muri uwo muhango kandi, hashyizwe umukono ku masezerano y’umushinga mushya witwa “Skills for Girls TVET Project” (Ubumenyi bw’imyuga ku bakobwa), ufite agaciro ka miliyoni 16 z’amayero (hafi miliyari 26 Frw), ugamije kongera umubare w’abakobwa biga imyuga n’ubumenyingiro.

Umuyobozi w’ibiro bya KfW, Jochen Saleth, yavuze ko uwo munsi wasoje umushinga umwe ugatangiza undi mushya na RTB. Nk’uko The New Times yabitangaje, yagize ati: “Twe na RTB twakoze isesengura kugira ngo tumenye imyuga abakobwa bakiri bake, nyamara ifite amahirwe yo kubona akazi ari hejuru y’ikigereranyo nyuma yo kurangiza amasomo y’imyuga n’ubumenyingiro.” Iyo myuga irimo ubukanishi bw’ibinyabiziga, ikoranabuhanga mu itumanaho n’indi ijyanye na siyansi n’imibare.

Umukunzi yavuze ko binyuze muri uyu mushinga, RTB izongera umubare w’abakobwa bahabwa buruse ho abandi 2.000, bigatuma abakobwa bagera kuri 70% by’abahabwa buruse. Gahunda ya buruse RTB ikorana na Guverinoma y’u Budage binyuze muri KfW yatangiye mu 2023. Muri Kanama 2025, RTB yatangaje ko mu mwaka w’amashuri wa 2025/2026 iyo gahunda izakira abanyeshuri bashya 2.197, bigatuma abayigezweho bose bagera ku 4.000.

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza