PISA 2025: u Rwanda rwabonye amanota 301 mu isuzuma rya mbere mpuzamahanga

Mu isuzuma mpuzamahanga PISA 2025 rwitabiriye bwa mbere, u Rwanda rwabonye amanota 301 mu gihe impuzandengo y’ibihugu bigize OECD ari 460. Abanyeshuri 6.622 bo mu mashuri 213 ni bo bakoze iryo suzuma.
U Rwanda rwatangaje ibyavuye mu isuzuma mpuzamahanga ry’ubumenyi bw’abanyeshuri, PISA 2025, rikorwa n’umuryango OECD. Ibyavuyemo byashyizwe ahagaragara ku wa kabiri tariki 8 Nzeri 2026, aho u Rwanda rwabonye amanota 301 ku rwego rusange, mu gihe impuzandengo y’ibihugu bigize OECD ari 460. Singapore ni yo yabaye iya mbere n’amanota 535.
Abitabiriye n’uko isuzuma rikorwa
PISA isuzuma abanyeshuri b’imyaka 15 mu gusoma no gusobanukirwa, mu mibare no mu bumenyi. Mu Rwanda, abanyeshuri 6.622 baturutse mu mashuri 213 ni bo baryitabiriye, bahagarariye abana bagera ku 99.000 b’imyaka 15 bo mu gihugu hose. Ni ubwa mbere u Rwanda rwitabira iri suzuma.
Aho abanyeshuri bagejeje ku rwego rw’ibanze
Mu bumenyi, 12,7% by’abanyeshuri ni bo bagejeje ku rwego rw’ibanze rusabwa. Mu mibare ni 7,7%, naho mu gusoma ni 3,9%. Abanyeshuri 3% ni bo bagejeje kuri urwo rwego mu masomo yose uko ari atatu icyarimwe.
Icyo Minisiteri y’Uburezi ivuga
Minisitiri w’Uburezi Joseph Nsengimana yavuze ko ibyagaragaye byerekana ko u Rwanda rutaragera aho rwifuza, kuko mu masomo yose uko ari atatu abanyeshuri bari munsi y’impuzandengo. Yasobanuye ko isuzuma ry’ubumenyi ritagarukiraga gusa ku byo umwarimu yigishije, ahubwo ryarengaga aho. Ku birebana n’abarimu, yavuze ko iyo abarimu bongereye ubumenyi, n’abanyeshuri babwongera.
Ingamba zirindwi zatangajwe
Minisiteri y’Uburezi yatangaje ingamba zirindwi: guha buri munyeshuri ubufasha bujyanye n’ibyo akeneye mu myigire; kurinda igihe cy’amasomo no kugabanya kutitabira amasomo; kuzamura imikorere y’abakobwa mu bumenyi no mu mibare; kohereza ubushobozi mu mashuri abukeneye cyane; gutuma amashuri aba ahantu hatekanye no kurwanya ihohoterwa rikorerwa abanyeshuri; gushyiraho imikoranire ihoraho hagati y’ababyeyi n’ishuri; no gushimangira kwiga ubumenyi n’Icyongereza.
Ibiganiro byakurikiye
Ku wa kane tariki 17 Nzeri 2026, Minisiteri y’Uburezi yahuje abafatanyabikorwa mu burezi, intumwa z’ibihugu byitabiriye PISA n’abahagarariye OECD. Baganiriye ku buryo ibyavuye muri iri suzuma byakoreshwa mu kunoza politiki z’uburezi no guteza imbere uburyo bwo kwigisha mu Rwanda no muri Afurika muri rusange.
Inkomoko: NESA/MINEDUC, “MINEDUC n’abafatanyabikorwa mu burezi baganiriye ku guteza imbere uburezi hashingiwe ku musaruro wa PISA 2025”, 17 Nzeri 2026; The New Times, “PISA: Key measures Rwanda proposes to improve student performance”, 9 Nzeri 2026.
Soma itangazo rya NESA ku byavuye muri PISA 2025