I Kingston, ubucamanza bw’u Rwanda bwaganiriye na Jamaica, Uganda na Kenya

Ibanze ·

Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga Domitilla Mukantaganzwa ku ruhande rw’inama ya CMJA i Kingston

Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Domitilla Mukantaganzwa, yaganiriye na bagenzi be ba Jamaica na Uganda n’intumwa ya Kenya ku gushimangira ubufatanye bw’inkiko, ku ruhande rw’inama ya CMJA yabereye i Kingston.

Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga w’u Rwanda, Domitilla Mukantaganzwa, yagiranye ibiganiro n’Umucamanza Mukuru wa Jamaica (Chief Justice), Bryan Sykes, na Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga wa Uganda, Dr. Flavian Zeija, ndetse n’intumwa yari ihagarariye Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga wa Kenya. Ibi biganiro byabereye i Kingston muri Jamaica, ku ruhande rw’Inama Ngarukamwaka y’Ihuriro ry’Abacamanza n’Abanditsi b’Inkiko mu bihugu bigize Commonwealth (Commonwealth Magistrates’ and Judges’ Association, CMJA), nk’uko Urwego rw’Ubucamanza rw’u Rwanda rwabitangaje ku wa 23 Nzeri 2026.

Urwo rwego rwavuze ko “ibi biganiro byibanze cyane cyane ku gushimangira ubufatanye mu by’ubucamanza no guteza imbere umubano wa hafi hagati y’inzego.” Rwongeyeho ko “ibiganiro byarebeye hamwe amahirwe y’ubufatanye no gusangira ubunararibonye n’imikorere myiza mu nzego impande zombi zihuriyeho.” Nta byemezo byihariye rwatangaje ko byavuye muri ibyo biganiro.

Mukantaganzwa ayobora Urukiko rw’Ikirenga kuva mu Ukuboza 2024, ubwo Perezida Paul Kagame yamushyiraga kuri uwo mwanya asimbuye Faustin Ntezilyayo. Ni we mugore wa kabiri uyoboye ubucamanza bw’u Rwanda, nyuma ya Aloysie Cyanzayire wabuyoboye kuva mu 2003 kugeza mu 2011.

Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga w’u Rwanda, Domitilla Mukantaganzwa (iburyo), n’umwe mu bo yagiranye ibiganiro na bo i Kingston, bafashe impano ifite umutako w’icyatsi kibisi n’umuhondo.

Jamaica irimo kwigira ku Rwanda mu nkiko zikoresha ikoranabuhanga

Inzego z’ubutabera z’u Rwanda na Jamaica zimaze imyaka zifatanya ku buryo bw’ikoranabuhanga bw’u Rwanda bucunga imanza, buzwi nka IECMS (Integrated Electronic Case Management System), butuma ibirego bitangwa kandi bigakurikiranwa hatifashishijwe impapuro. Hagati ya Kamena na Nyakanga 2023, itsinda ry’abantu barindwi ryari riyobowe na François Régis Rukundakuvuga, icyo gihe wari Perezida w’Urukiko rw’Ubujurire, ryagiye muri Jamaica gusuzuma niba inzego zaho z’ubutabera ziteguye kwakira ubwo buryo, nk’uko Minisiteri y’Ubutabera ya Jamaica yabitangaje. Icyo gihe Sykes yavuze ko gushyira IECMS mu bikorwa muri Jamaica “ari yo mpinduka ikomeye kurusha izindi zose yaba ibaye mu rwego rw’amategeko rwa Jamaica kuva igihugu cyabona ubwigenge.”

Ku wa 12 Ugushyingo 2025, Minisiteri y’Ubutabera n’Ibijyanye n’Itegeko Nshinga ya Jamaica yasinyanye na Guverinoma y’u Rwanda, binyuze mu kigo Rwanda Cooperation, amasezerano yo gutegura, kubaka no gushyira mu bikorwa IECMS muri Jamaica. Iyo minisiteri ivuga ko uwo mushinga uteganyijwe gutwara miliyoni 4,5 z’amadolari ya Amerika, ukazashyirwa mu bikorwa mu byiciro mu gihe cy’imyaka itatu.

Ku wa 27 Mata 2026, ubwo itsinda ry’abantu 12 ryaturutse mu Rwanda ryari i Kingston, hatangijwe isuzuma ry’ibikenewe ngo ubwo buryo bushyirwe mu bikorwa. Icyo gihe Sykes yavuze ko “u Rwanda rwerekanye mu bikorwa, kandi ku rwego rugari, uburyo urubuga rumwe rw’ikoranabuhanga rucunga imanza rushobora guhuza inzego zishinzwe kubahiriza amategeko, abashinjacyaha, inkiko n’amagereza ku murongo umwe w’ikoranabuhanga,” nk’uko Ikigo cya Leta ya Jamaica gishinzwe gutangaza amakuru (Jamaica Information Service, JIS) cyabitangaje. Yongeyeho ko Jamaica idashaka “gushyira mu ikoranabuhanga gusa imikorere idahwitse isanzweho,” ahubwo ishaka kuvugurura imikorere yayo hashingiwe ku masomo y’u Rwanda.

Uganda na Kenya: Abaturanyi bo mu karere

Dr. Flavian Zeija ayobora Urukiko rw’Ikirenga rwa Uganda kuva muri Mutarama 2026, ubwo yasimburaga Alfonse Owiny-Dollo wagiye mu kiruhuko cy’izabukuru. Mbere yaho yari Visi Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga (Deputy Chief Justice), akaba yarabaye n’Umucamanza Mukuru w’Urukiko Rukuru (Principal Judge) kuva mu 2019 kugeza mu 2025.

Ku ruhande rwa Kenya, Urwego rw’Ubucamanza rw’u Rwanda ntirwatangaje amazina y’intumwa yari ihagarariye Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga w’icyo gihugu. Inkiko z’ibihugu byombi zisanzwe zifitanye umubano: muri Kamena 2024, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga wa Kenya, Martha Koome, n’abandi bayobozi bakuru b’ubucamanza bwa Kenya baje mu Rwanda mu ruzinduko rwari rurimo gusinya amasezerano y’ubufatanye n’ubucamanza bw’u Rwanda. Nk’uko The New Times yabitangaje icyo gihe, ayo masezerano ateganya gusangira ubumenyi n’imikorere myiza mu kwihutisha imanza no kunoza serivisi z’ubutabera, ndetse no kohererezanya abacamanza n’abandi bakozi mu mahugurwa, mu ngendo shuri no mu nzinduko zo gusangira ubumenyi.

Inama ya CMJA yimuriwe i Kingston kubera inkubi y’umuyaga Melissa

Inama ya CMJA ya 2026 yabereye muri hoteli The Jamaica Pegasus i Kingston kuva ku wa 20 kugeza ku wa 24 Nzeri 2026, ifite insanganyamatsiko igira iti “Sustainable Justice, For Today, For Tomorrow, For All” (Ubutabera burambye, ku bw’uyu munsi, ku bw’ejo hazaza no ku bwa bose). Perezida wa CMJA, Umucamanza Richard Williams, yavuze ko yitabiriwe n’intumwa 434 n’abaziherekeje 78 baturutse mu bihugu 44. Sykes yavuze ko iyo nama yari iteganyijwe kubera mu burengerazuba bwa Jamaica, ariko inkubi y’umuyaga Melissa yangiza amahoteli yari yateganyijwe, bituma yimurirwa mu murwa mukuru.

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza