Imanza za gatanya zagejejwe mu nkiko zavuye ku 2.674 zigera ku 6.799
Mu mwaka w’ubucamanza 2025/2026 imanza zijyanye na gatanya ni zo zabaye nyinshi mu manza mbonezamubano. Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga avuga ko hari ubwo gutandukana ari bwo buryo bwonyine busigaye.
Imibare y’Urwego rw’Ubucamanza igaragaza ko mu mwaka w’ubucamanza 2025/2026 imanza zijyanye na gatanya zagejejwe mu nkiko zavuye ku 2.674 zo mu mwaka wa 2024/2025 zigera ku 6.799. Ni zo zabaye nyinshi mu manza mbonezamubano inkiko zakiriye. Ibi byatangajwe n’ikinyamakuru IGIHE.
Aho izo manza zatangiriye
Muri izo manza 6.799, izigera ku 5.980 zatangiriye mu nkiko z’ibanze. Mu mezi atandatu ya mbere y’umwaka wa 2026 honyine, inkiko zakiriye imanza 3.620 zijyanye na gatanya.
Iyi mibare ikubiye muri raporo y’Urwego rw’Ubucamanza ku mwaka w’ubucamanza wa 2025/2026.
Icyo Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yabivuzeho
Nk’uko ikinyamakuru Umunota cyabitangaje, mu kiganiro n’abanyamakuru cyabaye ku wa 11 Nzeri 2026, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Domitilla Mukantaganzwa, yavuze ko igihugu kitishimira ko imanza za gatanya zigenda ziyongera, ariko ko hari ubwo gutandukana ari bwo buryo bwonyine busigaye ku bashakanye.
Yagize ati: “Umubaji w’imitima ntiyayiringanije, hari igihe no gutandukana aba ari igisubizo aho kugira ngo abantu bicane cyangwa aho kugira ngo umuntu yicwe n’agahinda, cyangwa n’abana bahore babona ibyo bikorwa bibi bya mama na papa batumvikana.”
Yasabye ko imiryango yagira uruhare mu gukemura amakimbirane mbere y’uko agera mu nkiko.
Gutandukana kwanditswe ku mugaragaro
Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare cy’u Rwanda (NISR) kivuga ko mu 2025 gutandukana kwanditswe ku mugaragaro kwageze ku 4.479. Muri ko, 2.629 ni uko kwemejwe n’inkiko hanyuma kukandikwa.
Umujyi wa Kigali ni wo wari ku isonga ku 1.820, ukurikirwa n’Intara y’Amajyepfo ku 980, Iy’Iburasirazuba ku 820, Iy’Amajyaruguru ku 520 n’Iy’Iburengerazuba ku 339. Iyo mibare ya NISR igaragaza kandi ko abashakanye bamaze hagati y’imyaka itanu n’icumi n’ine mu rushako ari bo bagize umubare munini w’abatandukanye mu 2025.
Impamvu abanyamategeko bagaruka ho
Umunyamategeko Marie Louise Mukashema yabwiye IGIHE ko impamvu zikunze kugaruka ari ukutumvikana hagati y’abashakanye, amakimbirane ku mutungo no kubura ubunyangamugayo.
Undi munyamategeko, Maurice Munyentwari, yavuze ko mu manza abantu baburana harimo amakimbirane yo mu rugo, guhohoterwa no kwimwa uruhare ku mutungo w’umuryango.
Icyo iyi mibare itavuga
Kugeza urubanza mu rukiko si ko gutandukana. Urubanza rushobora gukemurwa mu bundi buryo, cyangwa urukiko rugahakana icyifuzo cy’uwarutanze. Ni na yo mpamvu umubare w’imanza zagejejwe mu nkiko utandukanye n’umubare w’abatandukanye banditswe ku mugaragaro.