Ikoranabuhanga mu buvuzi: Kigali igiye kwakira Africa HealthTech Summit ku nshuro ya gatanu

Kuva ku wa 30 Nzeri kugeza ku wa 2 Ukwakira 2026, Kigali Convention Centre izakira inama ya gatanu ya Africa HealthTech Summit, izasuzuma uko ikoranabuhanga ryafasha Afurika kuva ku kuvura indwara ikagana ku kuzikumira. Iyi nama yatangiye mu 2022 yitabiriwe n’abantu barenga 800, naho umwaka ushize yitabirwa n’abarenga 2.600 baturutse mu bihugu 65.
Kigali Convention Centre izakira inama ya gatanu ya Africa HealthTech Summit (AHTS) kuva ku wa 30 Nzeri kugeza ku wa 2 Ukwakira 2026. Iyi nama ngarukamwaka ihuza abafata ibyemezo, abakora mu rwego rw’ubuzima, abahanga udushya mu ikoranabuhanga, abashoramari n’abafatanyabikorwa baturutse hirya no hino muri Afurika no hanze yayo, bashaka uko ikoranabuhanga ryafasha kunoza serivisi z’ubuzima.
Minisiteri y’Ubuzima (MINISANTE), ari na yo yakira iyi nama mu izina ry’u Rwanda, yabitangaje ku wa 22 Nzeri 2026 ku rubuga rwa X. Yavuze ko iyi nama “izasuzuma uburyo ikoranabuhanga ryashimangira gukumira indwara, rigashyigikira abakozi bo mu rwego rw’ubuzima, rikongera amahirwe yo kubona ubuvuzi bufite ireme, kandi rigafasha kugira abaturage bafite ubuzima bwiza kurushaho.” Izaba kandi urubuga rwo guhanahana ubunararibonye, kwerekana ibisubizo bifatika no gushimangira ubufatanye ku hazaza h’inzego z’ubuzima muri Afurika.
MINISANTE iyakira ku bufatanye n’Ikigo Nyafurika gishinzwe Kurwanya no Gukumira Indwara (Africa CDC), Smart Africa n’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS), naho ikigo Dala Africa ni cyo kiyitegura. AHTS iyoborwa na Jean Philbert Nsengimana.
“Ubuzima bwiza kuri bose”
Iy’uyu mwaka ifite insanganyamatsiko igira iti “Ubuzima bwiza kuri bose, bushyigikiwe n’inzego z’ubuzima zikoresha ubwenge bw’ikoranabuhanga” (Wellness for All, Powered by Intelligent Health Systems). Abayiteguye bavuga ko igamije kwimura ibiganiro bivuye ku kuvura umuntu yamaze kurwara, bikagana ku nzego z’ubuzima zishyira imbere gukumira indwara, zishingiye ku bantu kandi zishobora gukora ku rwego runini.
Ibi bibaye mu gihe, nk’uko abateguye inama babigaragaza, indwara zitandura zihitana abarenga 37% by’abapfa muri Afurika, kandi biteganyijwe ko bitarenze mu 2030 zizaba zarushije indwara zandura mu guhitana abantu. Inzego z’ubuzima kandi zihanganye n’izamuka ry’ikiguzi cy’ubuvuzi n’ibura ry’abakozi.
Ibiganiro bizibanda ku byiciro bine: ubuzima bwiza kuri bose (gukumira indwara, imirire n’ubukerarugendo bushingiye ku mibereho myiza), ubuvuzi bw’ibanze n’ishyirwa ryabwo mu ikoranabuhanga, ubuzima bw’imyororokere n’uburenganzira bujyanye na bwo, ndetse n’indwara zitandura n’ubuzima bwo mu mutwe.
Ku munsi wa mbere, nyuma y’umuhango wo gufungura inama, hateganyijwe ikiganiro cyihariye ku bunararibonye bw’u Rwanda (Rwanda Country Spotlight), ikiganiro ku buryo bwo gusuzuma ubwenge bw’ubukorano (AI) bukoreshwa mu buvuzi gishingiye ku rugero rw’u Rwanda, n’inama zihuza abashoramari n’ibigo bikora ikoranabuhanga ry’ubuzima biri kwaguka. Muri gahunda y’inama harimo kandi urugendo rwiswe “Walk for Health” (Kugenda ku bw’ubuzima), ruzahuza abitabiriye inama n’abatuye Kigali.
Abazayitabira
Nk’uko bigaragara ku rubuga rw’iyi nama, mu bazatanga ibiganiro harimo Minisitiri w’Ubuzima, Dr. Sabin Nsanzimana, Minisitiri w’Ikoranabuhanga mu Itumanaho na Inovasiyo, Paula Ingabire, Umuyobozi Mukuru wa Africa CDC, Dr. Jean Kaseya, Umuyobozi Mukuru wa Smart Africa, Lacina Koné, na Fred Swaniker washinze akaba anayobora Sand Technologies. Hari kandi abayobozi bo muri za guverinoma baturutse muri Angola, Uganda, Zambia, Zimbabwe, Nigeria na Tanzania.
Ku wa 25 Nzeri 2026, abateguye inama batangaje ku rubuga rwa Instagram ko izahuza abaminisitiri, abahanga udushya, abaganga, abatanga imari n’abayobozi b’urubyiruko, hagamijwe gufasha inzego z’ubuzima za Afurika kuva ku mishinga y’igerageza zikagera ku bikorwa byagutse. Bongeyeho bati “Gahunda yemejwe. Urutonde rw’abazatanga ibiganiro rwarangiye. Kwiyandikisha biracyakomeje.” Kwiyandikisha bikorerwa ku rubuga healthtechsummit.africa, aho abateguye inama banasobanura ko mu gihe cyayo abazayitabira bazifashisha porogaramu ya telefone ya AHTS mu guhura n’abandi bitabiriye no gutegura inama zabo.
Imyaka itanu y’urugendo
AHTS yatangiye mu 2022, igamije gushyigikira gahunda ya Africa CDC yo guteza imbere ikoranabuhanga mu rwego rw’ubuzima, yitabirwa n’abantu barenga 800 baturutse mu bihugu birenga 45. Mu gusobanura umuhango wo gufungura iy’uyu mwaka ku rubuga rw’inama, abayiteguye bavuga ko yashinzwe hashingiwe ku myumvire y’uko “ahazaza h’ubuzima bwa Afurika hagomba kubakwa n’Abanyafurika, aho gutirwa ahandi.”
Umubare w’abayitabira wagiye wiyongera: barenga 1.000 mu 2023, barenga 1.800 baturutse mu bihugu 90 mu 2024, naho iya 2025 yitabirwa n’abantu 2.601 baturutse mu bihugu 65, bahagarariye ibigo 1.311.