“Urubyiruko rufite intego”: Minisiteri y’Urubyiruko na RBA bajyanye SoberGen i Ruhuha

Ibanze ·

Abantu batanu bicaye ku rubyiniro rwanditseho SoberGen n’intero “Irinde Ibiyobyabwenge – Wiheshe Agaciro” mu kiganiro Dusangire Ijambo i Ruhuha

Minisiteri y’Urubyiruko n’Iterambere ry’Ubuhanzi na RBA bamaze umunsi i Ruhuha muri Bugesera, baganiriza urubyiruko ku kwirinda ibiyobyabwenge, ku buzima bw’imyororokere no ku mahirwe ari ku rubuga Ingazi.

Ku wa Kabiri, tariki ya 22 Nzeri 2026, Minisiteri y’Urubyiruko n’Iterambere ry’Ubuhanzi (MoYA) n’Ikigo cy’u Rwanda cy’Itangazamakuru (RBA) bamaze umunsi mu Murenge wa Ruhuha, mu Karere ka Bugesera, mu bukangurambaga bwa SoberGen (Sober Generation, ikiragano kizira ubusinzi n’ibiyobyabwenge) bwahujwe na gahunda ya RBA Hafi Yawe. Urubyiruko rwaganirijwe ku buzima bw’imyororokere n’amahirwe aboneka ku rubuga Ingazi, naho mu gicamunsi habera ikiganiro Dusangire Ijambo cya Radio Rwanda imbere y’abaturage, cyitabiriwe n’Umunyamabanga Uhoraho muri MoYA, Parfait Ishungure, Umuyobozi w’Akarere ka Bugesera, Richard Mutabazi, n’Umuyobozi Mukuru wa RBA, Cléophas Barore.

Ku rubyiniro hari handitse intero igira iti “Irinde Ibiyobyabwenge – Wiheshe Agaciro”, iruhande rw’ibirango bya Minisiteri, RBA Hafi Yawe n’urubuga Ingazi. Radio Rwanda isobanura RBA Hafi Yawe nka gahunda yayo yo “kwegera abaturage no kuganira na bo binyuze mu biganiro n’amakuru.” Akarere ka Bugesera katangaje ko abanyamakuru ba Radio Rwanda bari i Ruhuha baganira n’abaturage baho n’abo mu mirenge iwukikije ku mibereho myiza n’iterambere byabo. Kuva mu gitondo, ibiganiro birimo Urubuga rw’Imikino na Showbiz Today byabereye aho imbonankubone, icya kabiri giha urubyiruko rwaho urubuga rwo kwerekana impano zarwo.

Amahema n’indangururamajwi aho ibikorwa bya SoberGen na RBA Hafi Yawe byabereye i Ruhuha, abaturage bakikije ikibuga.

Urubyiruko rw’i Ruhuha rwishimira ibiganiro n’imyidagaduro byaranze uyu munsi.

Ingazi n’ubuzima bw’imyororokere

Nk’uko MoYA yabitangaje, abambasaderi b’urubyiruko b’Ingazi (Ingazi Youth Ambassadors) basobanuriye urubyiruko uko rukoresha urubuga ingazi.rw n’amahirwe ruriho. Ingazi, izwi kandi ku izina rya Passport to Earning Rwanda (bisobanura “inzira igana ku murimo”), ni urubuga ruhuriweho na Minisiteri y’Urubyiruko, Minisiteri y’Abakozi ba Leta n’Umurimo na UNICEF. Nk’uko bisobanurwa ku rubuga rwayo, rutanga amasomo y’ubuntu afasha urubyiruko kuva ku ishuri rujya ku isoko ry’umurimo; uwayarangije agatsinda ikizamini ahabwa impamyabumenyi, kandi urubuga rukamuhuza n’amahirwe yo kwimenyereza umwuga, akazi n’abajyanama.

Abayoboraga ibiganiro bafite mikoro za RBA ku rubyiniro, iruhande rwabo umuvangamiziki (DJ).

Dr Sebajuri Jean Marie Vianney, Umuyobozi Mukuru w’Ibitaro bya Nyamata, yatanze ikiganiro cyibanze ku buzima bw’imyororokere, inda ziterwa abangavu n’uburyo bwo kwirinda virusi itera SIDA. MoYA yatangaje ko zimwe muri serivisi yo n’abafatanyabikorwa bayo batanze muri iyi gahunda zirimo gufasha urubyiruko kwiyandikisha ku rubuga Ingazi, gutanga udukingirizo, no guhemba abasubizaga neza ibibazo bijyanye n’urubuga Ingazi n’ubuzima bw’imyororokere.

Abayoboraga ibiganiro bicaye ku rubyiniro bafite mudasobwa na mikoro, iruhande rwabo umusore ucuranga gitari.

Bamwe mu rubyiruko bari ku rubyiniro bafite ibihembo bahawe; umwe muri bo yambaye umupira wanditseho Ingazi.

Abaturage benshi bateraniye ahabereye ibikorwa, imbere yabo hari kamera zafataga amashusho.

Dusangire Ijambo imbere y’abaturage

Mu gicamunsi, ikiganiro Dusangire Ijambo cya Radio Rwanda cyabereye imbonankubone i Ruhuha. Radio Rwanda yatangaje ko cyahuje Umunyamabanga Uhoraho Parfait Ishungure, Umuyobozi w’Akarere ka Bugesera Richard Mutabazi n’Umuyobozi uhagarariye urubyiruko ku rwego rw’Akarere, Pascal Mbonimpaye, ku nsanganyamatsiko yo guharanira ubuzima bwiza mu rubyiruko. Akarere ka Bugesera kongeyeho ko cyitabiriwe n’Umuyobozi Mukuru wa RBA, Cléophas Barore, n’abaturage baturutse mu bice bitandukanye by’Akarere, kandi ko cyagarutse ku bikorwa by’iterambere byagezweho, amahirwe ari muri Bugesera no kurwanya ibiyobyabwenge n’ubusinzi mu rubyiruko.

Parfait Ishungure (wambaye umupira w’umweru) na Meya Richard Mutabazi (wambaye ishati y’amabara) bari mu kiganiro Dusangire Ijambo hamwe n’abandi babiri.

Umuyobozi Mukuru wa RBA, Cléophas Barore, avuga mu kiganiro Dusangire Ijambo.

Umwe mu bari bicaye ku rubyiniro rw’ikiganiro Dusangire Ijambo, yambaye umupira wanditseho SoberGen.

Nk’uko MoYA yabitangaje, Ishungure yasobanuye ko Igihugu cyifuza urubyiruko rufite intego, rufite ubuzima kandi rwiteguye kugira uruhare mu gushaka ibisubizo by’ibibazo byugarije sosiyete. Yanibukije urubyiruko ingaruka mbi zo gukoresha ibiyobyabwenge n’inzoga, zirimo kuba zituma umuntu adatanga umusaruro ukwiye ku murimo. Akarere ka Bugesera na ko kavuze ko yagaragaje ko ubukangurambaga bwo kurwanya ibinyobwa bitujuje ubuziranenge bugamije kubaka urubyiruko rufite ubuzima bwiza n’imbaraga zo kubaka igihugu n’imiryango yarwo, asaba urubyiruko kwirinda ibiyobyabwenge n’ubusinzi.

Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Urubyiruko n’Iterambere ry’Ubuhanzi, Parfait Ishungure, avuga mu kiganiro Dusangire Ijambo.

Ishungure yagizwe Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Urubyiruko n’Iterambere ry’Ubuhanzi na Perezida Paul Kagame ku wa 15 Nyakanga 2026, asimbuye Brave Olivier Ngabo wimuriwe muri Minisiteri ya Siporo ku mwanya nk’uwo. Nk’uko The New Times yabitangaje, ni inzobere mu isesengura rya politiki za Leta n’ububanyi n’amahanga, kandi akorana na Minisitiri Dr Jean Nepo Abdallah Utumatwishima na Minisitiri wa Leta Sandrine Umutoni.

Parfait Ishungure anyura imbere y’abashyitsi bari bicaye mu ihema.

Bugesera, akarere kahuye n’ingaruka z’inzoga z’inkorano

Nk’uko Akarere ka Bugesera kabitangaje, Meya Richard Mutabazi yagarutse ku ishusho rusange y’Akarere, imibereho n’iterambere ry’abaturage, n’amahirwe akagaragaramo arimo umushinga mugari w’ikibuga mpuzamahanga gishya cy’indege cya Kigali kiri kubakwa muri Bugesera, ibiyaga icyenda n’amashuri. Akarere kavuze kandi ko yashimiye RBA na MoYA bateguye iyi gahunda igamije kwegera no kuganira n’abaturage ba Bugesera, no gufatira hamwe ingamba zo kurushaho guteza imbere imibereho myiza yabo no kwita ku rubyiruko.

Umuyobozi w’Akarere ka Bugesera, Richard Mutabazi, avuga mu kiganiro Dusangire Ijambo.

Meya Richard Mutabazi anyura imbere y’abashyitsi bari bicaye mu ihema.

Meya Mutabazi akurikiye ikiganiro yicaye ku rubyiniro rwanditseho SoberGen.

Meya Richard Mutabazi abyinana n’abagore bakuze b’i Ruhuha, ari kumwe na Parfait Ishungure (wambaye umupira w’umweru).

Iki kiganiro cyabereye mu karere kari mu twahuye cyane n’ingaruka z’inzoga z’inkorano. Kigali Today yatangaje ko Ubushinjacyaha bwavuze ko ku wa 2 Gashyantare 2026 hafashwe abantu bane bakekwaho gukora no gucuruza kanyanga, mu gihe mu baturage bayinyoye 17 bari bamaze gupfa, abandi 25 bajyanwa kwitabwaho mu Bitaro bya ADEPR-Nyamata; ibipimo byagaragaje ko yarimo ikinyabutabire cya methanol. Muri Nyakanga 2026, Minisitiri w’Ubuzima, Dr Sabin Nsanzimana, yabwiye RBA ko nibura abantu 44 bapfuye hagati ya Mutarama na Kamena 2026 bazize inzoga zitemewe. Nk’uko The New Times yabitangaje, yavuze ko iki kibazo kiri mu gihugu hose, nubwo uturere turimo Bugesera, Rwamagana na Kayonza twagaragayemo benshi.

Abaturage benshi b’i Ruhuha bakurikiye ibiganiro bahagaze munsi y’ibiti, imbere yabo umufotozi afata amashusho.

Ibikorwa byo guhashya inzoga zitemewe n’izitujuje ubuziranenge byatangiye ku wa 20 Nyakanga 2026, kandi mu ntangiriro za Kanama Ikigo gishinzwe kugenzura ubuziranenge bw’ibiribwa n’imiti (Rwanda FDA) cyari kimaze gutegeka ko hafungwa ahantu harenga 130 hakorerwaga inzoga zitemewe, nk’uko The New Times yabitangaje. KT Press isobanura SoberGen nk’ubukangurambaga buyobowe n’urubyiruko ubwarwo, bushishikariza kwirinda ibiyobyabwenge, imyitwarire iboneye n’indangagaciro z’Abanyarwanda.

Urubyiruko rw’i Ruhuha ruzamuye amaboko rwishimye, imbere yarwo kamera ifata amashusho.

“Ibisubizo bitangirira kuri wowe”

Ku munsi wakurikiyeho, ku wa 23 Nzeri, MoYA yashyize ahagaragara amashusho y’urubyiruko rw’i Ruhuha rutanga ibitekerezo ku bibazo bitandukanye by’ubuzima bw’imyororokere, iherekeza n’ubutumwa bugira buti: “Menya byinshi ku buzima bw’imyororokere, wipimishe kandi wirinde. Ibisubizo bitangirira kuri wowe.” Mu yandi mashusho y’incamake y’uwo munsi, Minisiteri yagize iti: “Intero ni ukugira urubyiruko rufite ubuzima bufite intego, kugira ngo twubake u Rwanda twifuza.”

Urubyiruko n’abaturage b’i Ruhuha bazamuye ibipfunsi, mu bukangurambaga bwa SoberGen na RBA Hafi Yawe.

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza