Abofisiye bakuru ba Ghana baje kwigira ku bunararibonye bw’u Rwanda mu mutekano, ubumwe n’iterambere

Ibanze ·

Abajenerali n’abofisiye bakuru ba Ghana bafata ifoto y’urwibutso n’abayobozi b’Ingabo z’u Rwanda ku cyicaro gikuru cya RDF i Kimihurura

Umugaba Mukuru w’Ingabo z’u Rwanda, Gen MK Mubarakh, yakiriye itsinda ry’abajenerali, abofisiye bakuru n’abarimu b’ishuri rikuru rya gisirikare rya Ghana, riri mu Rwanda kwigira ku bunararibonye bwarwo mu mutekano, ubumwe n’iterambere.

Itsinda ry’abajenerali, abofisiye bakuru n’abarimu bo mu ishuri rikuru rya gisirikare rya Ghana ryakiriwe n’Umugaba Mukuru w’Ingabo z’u Rwanda (RDF), Gen MK Mubarakh, ku wa 22 Nzeri 2026, ku cyicaro gikuru cya RDF i Kimihurura. Iri tsinda riyobowe n’Umuyobozi Wungirije w’iryo shuri, Brig Gen Eric Konadu, riri mu Rwanda kuva ku wa 21 kugeza ku wa 27 Nzeri 2026, mu ruzinduko rw’ubushakashatsi rugamije kwigira ku bunararibonye bw’u Rwanda.

Ubwo yahaga ikaze abashyitsi, Gen MK Mubarakh, umaze imyaka isaga itatu ari Umugaba Mukuru w’Ingabo z’u Rwanda kuva ku wa 5 Kamena 2023, yavuze ko “RDF n’Ingabo za Ghana bamaze igihe kirekire bafitanye umubano, kandi bahuriye ku bushake bukomeye, cyane cyane mu burezi bwa gisirikare bw’umwuga no guhanahana amahugurwa,” nk’uko The New Times yabitangaje. Yongeyeho ko uru ruzinduko ari andi mahirwe yo gusangira ubunararibonye no kurushaho gukomeza umubano usanzwe hagati y’ingabo z’ibihugu byombi.

Gen MK Mubarakh, Umugaba Mukuru w’Ingabo z’u Rwanda, ageza ijambo ku bashyitsi baturutse muri Ghana ku cyicaro gikuru cya RDF i Kimihurura.

Umubano wakomejwe n’ubutwari bwo mu 1994

Brig Gen Konadu yashimiye RDF uko yabakiriye, avuga ko u Rwanda na Ghana bifitanye umubano ukomeye kandi w’amateka, warushijeho gukomera kubera uruhare rwiza abasirikare ba Ghana bari mu butumwa bwo kubungabunga amahoro bagize mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Yavuze ko uru ruzinduko rw’amasomo ari amahirwe yo gukomeza uwo mubano, no gufasha abofisiye bazanye na we gusobanukirwa byimbitse ubunararibonye bw’u Rwanda mu mutekano w’igihugu, ubumwe bw’igihugu n’iterambere.

Mu 1994, ubwo ibihugu byinshi byacyuraga ingabo zabyo zari mu butumwa bwa Loni mu Rwanda (UNAMIR), abasirikare ba Ghana bo bahagumye. Maj Gen Henry Kwami Anyidoho, wari ubayoboye akaba yari n’umwungirije wa Gen Roméo Dallaire wayoboraga ingabo za UNAMIR, yavuze muri uyu mwaka ko kuguma mu Rwanda cyari icyemezo bafashe babigambiriye, gishingiye ku mutimanama: “Nk’umujenerali w’Umunyafurika wari mu buyobozi bw’ubwo butumwa, ntitwashoboraga gutera u Rwanda umugongo,” nk’uko The New Times yabitangaje. Muri uyu mwaka kandi, u Rwanda na Ghana byafunguye mu kigo cya gisirikare cya Burma Camp i Accra inzibutso ebyiri: Flame of Hope (Urumuri rw’Icyizere) rwibuka abarenga miliyoni imwe bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi, n’urundi rushimira abasirikare ba Ghana bagumye mu Rwanda.

Bamwe mu bagize itsinda ry’abofisiye bakuru baturutse muri Ghana bakurikira ibiganiro ku cyicaro gikuru cya RDF.

Ishuri ryatangiye mu 2023

Iri shuri, Minisiteri y’Ingabo z’u Rwanda yise Ghana’s National Defence College, ku rubuga rwaryo ryitwa National College of Defence Studies (NCDS). Ingabo za Ghana zarishinze mu 2023 kugira ngo ryigishe amasomo y’ubuyobozi n’ingamba ku rwego rwo hejuru abofisiye bakuru bafite ipeti rya Koloneli cyangwa iringana na ryo, n’abayobozi bo mu zindi nzego z’igihugu bari ku rwego nk’urwo. Rihuza ingabo zirwanira ku butaka, mu kirere no mu mazi, rikaba riyobowe na Maj Gen Fred Ntiri, yungirijwe na Brig Gen Konadu. Ku rubuga rwaryo, insanganyamatsiko y’icyiciro cyaryo cya gatatu ni “Ubumwe bw’igihugu, umutekano n’iterambere rirambye”, ingingo zijyanye n’izo Brig Gen Konadu yavuze ko bazanywe no kwigira ku Rwanda.

Ubufatanye mu burezi bwa gisirikare busanzwe bugaragara: ku wa 12 Ukuboza 2025, Col Jean-Paul Mutarambirwa wo muri RDF yarangije icyiciro cya kabiri cy’amasomo ya NCDS i Accra, ari kumwe n’abandi bofisiye bakuru; abanyamahanga barangije icyo cyiciro bari batatu, baturutse muri Nigeria, u Rwanda na Zambia, nk’uko Ambasade y’u Rwanda muri Ghana na Ghana Peace Journal byabitangaje.

Mu cyumba cy’inama cya RDF, ku rukuta hagaragara ubutumwa bw’ikaze bw’uruzinduko rw’ubushakashatsi rwa NCDS, ruteganyijwe kuva ku wa 21 kugeza ku wa 27 Nzeri 2026.

Kwibuka no gusura ibigo bya gisirikare

Ku cyicaro gikuru cya RDF, abagize iri tsinda bahawe ikiganiro ku rugendo rw’impinduka rwa RDF n’uruhare rwayo mu mahoro n’umutekano mu karere no ku isi. Cyagaragaje uko RDF yavuye ku mutwe wo kubohora igihugu ikaba igisirikare kigezweho kandi cy’umwuga, kiyemeje guteza imbere igihugu, amahoro yo mu karere n’umutekano mpuzamahanga.

Muri gahunda y’uruzinduko rwabo, basuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali, bunamira inzirakarengane za Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, banasura Ingoro Ndangamurage y’Amateka yo Guhagarika Jenoside. Gahunda isigaye irimo gusura Ishuri Rikuru rya Gisirikare rya RDF (RDF Command and Staff College), ibigo bishinzwe imibereho myiza y’abasirikare birimo Zigama CSS n’ikigo cy’ubwishingizi bw’indwara bw’abasirikare (Military Medical Insurance), ndetse n’ibindi bigo bitandukanye bya Leta.

IBANZE.com

Fungura JavaScript kugira ngo ukoreshe urubuga rwose.

Subira ahabanza