Rwanbatt-2 nshya yahawe ikaze i Malakal: Isabwa ikinyabupfura no kuba maso mu kurinda abaturage

Brig Gen Syed Wajahat Hussain Naqvi uyobora igice cy’Amajyaruguru cya UNMISS yakiriye i Malakal batayo nshya y’Ingabo z’u Rwanda, Rwanbatt-2, ashimira abasoje ubutumwa, asaba abashya ikinyabupfura, kuba maso no gukorera hamwe.
Umuyobozi w’Ingabo z’Umuryango w’Abibumbye ziri mu butumwa bwo kubungabunga amahoro muri Sudani y’Epfo (UNMISS) mu gice cy’Amajyaruguru, Brig Gen Syed Wajahat Hussain Naqvi, yakiriye ku mugaragaro batayo nshya y’Ingabo z’u Rwanda (RDF) izwi nka Rwanbatt-2, nyuma y’uko igeze i Malakal, muri Leta ya Upper Nile, ije gusimbura bagenzi bayo basoje ubutumwa. Ibi Ingabo z’u Rwanda zabitangaje ku wa Mbere, tariki ya 21 Nzeri 2026.
Nk’uko Minisiteri y’Ingabo yabitangaje, Brig Gen Naqvi yasuye Rwanbatt-2 ku cyicaro cyayo i Malakal, yakirwa n’Umuyobozi wayo, Lt Col Emmanuel Ndahiro, wamugejejeho uko batayo yiteguye n’uburyo iteganya gushyira mu bikorwa inshingano zayo. Ikinyamakuru La Nouvelle Relève cyanditse ko uru ruzinduko rwabaye kuri uwo wa Mbere.
Umusirikare w’u Rwanda asuhuza Brig Gen Syed Wajahat Hussain Naqvi mu buryo bwa gisirikare, imbere y’abasirikare ba Rwanbatt-2 bari ku murongo i Malakal.
Yashimiye abasoje ubutumwa, asaba abashya ikinyabupfura
Nyuma yo kugezwaho uko batayo ihagaze, Brig Gen Naqvi yaganiriye n’abofisiye ndetse n’abandi basirikare ba Rwanbatt-2. Yabanje gushimira abasirikare b’u Rwanda basoje ubutumwa, abashimira ubunyamwuga, ubwitange n’umusanzu batanze mu bikorwa by’Umuryango w’Abibumbye byo kubungabunga amahoro.
Yasabye abaje kubasimbura gukomeza kugira ikinyabupfura cyo ku rwego rwo hejuru, kuba biteguye igihe cyose no guhora bihugura, mu gihe basohoza inshingano zo kurinda abasivili, gushyigikira ibikorwa by’ubutabazi no gutanga umusanzu mu kubaka amahoro arambye muri Sudani y’Epfo.
Brig Gen Syed Wajahat Hussain Naqvi, wambaye impuzankano y’Ingabo za Pakistan, avugira iruhande rw’ibendera ry’u Rwanda mu biganiro yagiranye na Rwanbatt-2 i Malakal.
Yabibukije ko imyitwarire n’imikorere by’abasirikare bari mu butumwa bw’amahoro bitagaragaza isura y’Ingabo z’u Rwanda gusa, ahubwo binagaragaza isura y’Umuryango w’Abibumbye muri rusange. Yashimangiye akamaro ko gukorera hamwe, kuba maso, gukora kinyamwuga no kwiyemeza kuzuza inshingano z’ubutumwa, abasaba guhora biteguye guhangana n’ibibazo by’umutekano bigenda bihinduka, anabizeza ko azabashyigikira byimazeyo kugira ngo basohoze neza ubutumwa bwabo.
Malakal, aho Rwanbatt-2 imaze igihe ikorera
Isimburana nk’iri si irya mbere. Muri Kanama 2025, Rwanbatt-2 yari yakiriwe muri ubwo buryo na Maj Gen Nakul B. Rayamajhi wayoboraga icyo gihe igice cy’Amajyaruguru cya UNMISS, ubwo yari iyobowe na Lt Col Robert Rwagihungu. Muri Kanama 2024, Umugaba w’Ingabo za UNMISS icyo gihe, Lt Gen Mohan Subramanian, yasuye iyi batayo i Malakal; Ingabo z’u Rwanda zatangaje ko agace yari ishinzwe kari kagizwe na kawunti 7 muri 13 zigize Leta ya Upper Nile, kandi ko yashimiwe kurinda abavanywe mu byabo i Malakal n’i Bunj.
I Malakal ni ho hari inkambi ya nyuma yo kurinda abasivili (Protection of Civilians site) yari ikigenzurwa n’Umuryango w’Abibumbye muri Sudani y’Epfo. Muri Gashyantare 2026, UNMISS yayishyikirije Guverinoma y’icyo gihugu; nk’uko UNMISS yabitangaje, icyo gihe abantu bagera ku 40.000 ni bo bari bayituyemo. Graham Maitland wari Intumwa yihariye yungirije y’Umunyamabanga Mukuru wa Loni by’agateganyo yagize ati “Guverinoma ni yo ikomeje kugira inshingano z’ibanze zo kurinda abasivili. UNMISS itabara gusa iyo abasivili bugarijwe n’ihohoterwa ribabangamira ku mubiri kandi nta bundi buryo bwo kubarinda bushoboka buhari.”
Brig Gen Naqvi (wicaye hagati) yifotozanyije n’abofisiye n’abasirikare ba Rwanbatt-2, inyuma yabo hazamuye amabendera y’u Rwanda, Sudani y’Epfo n’Umuryango w’Abibumbye.
Manda nshya ya UNMISS n’uruhare rw’u Rwanda
Ku wa 30 Mata 2026, Akanama k’Umuryango w’Abibumbye gashinzwe umutekano ku Isi kongereye manda ya UNMISS umwaka umwe, kugeza ku wa 30 Mata 2027, binyuze ku mwanzuro nomero 2820 watowe n’ibihugu 13, mu gihe u Bushinwa n’u Burusiya byifashe. Iyo manda ishingiye ku nkingi enye: kurinda abasivili, koroshya igezwa ry’imfashanyo ku bayikeneye, gushyigikira ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano y’amahoro, no gukurikirana no gutanga raporo ku burenganzira bwa muntu.
UNMISS yashyizweho mu 2011, nyuma y’uko Sudani y’Epfo ibonye ubwigenge ku wa 9 Nyakanga 2011. Imibare ya Loni yo muri Mata 2026 igaragaza ko u Rwanda ari igihugu cya kabiri mu bihugu 117 byohereza ingabo mu butumwa bwa Loni bwo kubungabunga amahoro, rukaba rwari rufiteyo abantu 5.880, nyuma ya Nepal yari ifite 6.029, nk’uko Rwanda Dispatch yabitangaje. Muri Sudani y’Epfo, uretse Rwanbatt-2 iri i Malakal, u Rwanda rufite na Rwanbatt-3 ikorera mu nkambi ya Durupi i Juba, mu gice cy’Amajyepfo cya UNMISS, yashimiwe n’ubuyobozi bw’icyo gice ku wa 8 Nzeri 2026.