U Bufaransa bwashyizeho amasaha yo kuguma mu ngo, bugiye kwifashisha ingabo mu gucunga umutekano
Nyuma y’imvururu zabaye mu Bufaransa, imijyi myinshi yashyizeho amasaha abaturage batemerewe kugendagenda nijoro, mu gihe abantu 149 bamaze gufungwa. Guverinoma yatangaje ko izifashisha abasirikare mu kurinda ahantu h’ingenzi, mu myiteguro y’indi myigaragambyo iteganyijwe ku wa Gatandatu.
U Bufaransa bwafashe ingamba nshya zo gucunga umutekano, zirimo gushyiraho amasaha yo kuguma mu ngo mu mijyi itandukanye no kwifashisha abasirikare, nyuma y’imvururu zakurikiye imyigaragambyo yabaye ku wa 17 Ukwakira 2026.
Izi ngamba zije nyuma y’uko Minisiteri y’Umutekano w’Imbere mu Gihugu itangaje ku wa 18 Ukwakira ko abantu bagera ku 2.400 bari bamaze gutabwa muri yombi mu mpera z’icyumweru, mu gihe abapolisi n’abajandarume bagera ku 1.000 bari bakomeretse.
Imijyi myinshi yashyiriweho amasaha yo kuguma mu ngo
Ku wa Mbere, tariki ya 19 Ukwakira, i Paris hashyizweho amasaha yo kuguma mu ngo guhera saa tanu z’ijoro kugeza saa kumi n’ebyiri za mu gitondo, mu duce twa Place de la République na Les Halles.
Mu mujyi wa Lyon, ingamba nk’izo zashyizweho mu gice cy’umujyi, guhera saa tatu z’ijoro kugeza saa kumi n’ebyiri za mu gitondo.
Imijyi ya Lille, Douai, Wattignies na Denain yashyiriweho izo ngamba mu gihe cy’iminsi ibiri, naho Bordeaux na Nice zibushyiriraho abana batarageza imyaka y’ubukure bagenda nta muntu mukuru ubaherekeje.
Ku wa Kabiri, tariki ya 20 Ukwakira, Polisi ya Paris yatangaje ko izo ngamba zagaruye ituze mu baturage, izongera kuzishyiraho guhera saa tanu z’ijoro kugeza saa kumi n’ebyiri za mu gitondo.
Polisi yavuze ko zizagumaho igihe cyose bizaba bikenewe.
Yanabujije abantu gukoranira hafi y’Ingoro y’Umukuru w’Igihugu, Inteko Ishinga Amategeko, Champs-Élysées no kuri sitasiyo za gari ya moshi guhera saa mbili z’ijoro.
Gutwara ibikoresho birimo lisansi cyangwa gazi na byo byabujijwe kugeza ku wa Kane. Lyon yongereye igihe cy’izo ngamba, naho Marseille izishyiriraho abana batari kumwe n’abakuru.
Idirishya ryamenetse riri hejuru ya balkoni y’inyubako yo muri Limoges, ku wa 19 Ukwakira 2026.
Abantu 149 bamaze gufungwa, iperereza rikomeje ku nkongi y’i Limoges
Minisitiri w’Ubutabera, Gérald Darmanin, yatangaje ko kugeza ku wa Kabiri saa sita, abantu 149 bari bamaze gushyirwa muri gereza.
Mu bantu bagera ku 2.400 batawe muri yombi, abasaga 800 bagejejwe imbere y’abashinjacyaha, barimo abagera kuri 300 bo muri Paris.
Darmanin yagize ati:
“Kuba abantu badafite ibyaha byabanje kubahama bajyanwa muri gereza kubera ibyaha byo kwangiza imitungo ni ibintu bidasanzwe cyane, ndetse bishobora kuba bitarigeze bibaho.”
Hagati aho, Polisi yataye muri yombi umuntu ku wa Kabiri, ukekwaho kugira uruhare mu gutwika inyubako y’ubuyobozi bw’umujyi wa Limoges, imaze imyaka igera ku 140.
Darmanin yavuze ko uwo muntu ashobora kuba atarabikoze wenyine.
Minisitiri w’Intebe, Sébastien Lecornu, ateganyijwe gusura Limoges ku wa Gatanu, tariki ya 23 Ukwakira.
Ingabo zigiye kwifashishwa mbere y’indi myigaragambyo
Amashyirahamwe y’abanyeshuri n’amatsinda azwi nka “Gilets jaunes” yahamagariye abantu kongera kwigaragambya ku wa Gatandatu, tariki ya 24 Ukwakira.
Minisitiri w’Umutekano w’Imbere mu Gihugu, Laurent Nuñez, yatangaje ko abasirikare bo muri gahunda ya Sentinelle, ishinzwe gucunga umutekano mu mijyi y’u Bufaransa no gukumira iterabwoba kuva mu 2015, bazifashishwa mu kurinda ahantu h’ingenzi.
Yagize ati:
“Tuzohereza ingabo za Sentinelle kugira ngo zisimbure inzego z’umutekano w’imbere mu gihugu, cyane cyane mu rwego rwo guha abapolisi n’abajandarume umwanya wo gukomeza inshingano zabo zo kubungabunga umutekano.”
Ubwinjiriro bw’inyubako ya Polisi i Marseille bwafungishijwe ibyuma, ku wa 20 Ukwakira 2026.
Lecornu yavuze ko hazoherezwa abashinzwe umutekano benshi cyane, anenga uburyo aboherejwe mu mpera z’icyumweru gishize bagumaga ahantu hamwe aho kugenda bagenzura uduce dutandukanye.
Lecornu yavuze ko amatsinda y’abakoresha ibitekerezo bya politiki by’ibumoso bikabije yagize uruhare mu mvururu, mu gihe Visi Perezida wa Amerika JD Vance na Perezida Donald Trump bo babihuje n’ikibazo cy’abimukira.
Ku Cyumweru, Nuñez yari yasabye kwegura, ariko Perezida Emmanuel Macron arabyanga. Inteko Ishinga Amategeko yatangije iperereza riteganyijwe gutanga imyanzuro mbere y’uko uyu mwaka urangira.
Mu bakomerekeye mu mvururu harimo umugabo wacitse ikiganza kubera igisasu cyatewe na Polisi n’umukobwa w’imyaka 17 watakaje ijisho i Mulhouse.
Abacuruzi bangirijwe imitungo bazatangira guhabwa inguzanyo zitagira inyungu ku wa Gatanu.
Imvururu zatangiye ku wa 17 Ukwakira, mu nkengero z’imyigaragambyo yari yahuje abantu bagera ku 500.000 basaba impinduka ku mibereho ihenze n’ibibazo by’amashuri.
Ibi bibaye mu gihe u Bufaransa busigaje amezi atandatu ngo butore Perezida mushya.
Igice cyo hejuru cy’inyubako y’ubuyobozi bwa Limoges, kigaragaraho ibuye ryanditseho umwaka wa 1882 n’isaha yangijwe n’inkongi, ku wa 19 Ukwakira 2026.
Abashinzwe kuzimya inkongi y’umuriro i Paris barimo kuzimya imodoka iri gushya, ku wa 17 Ukwakira 2026.