Amenyo 13 yo muri Etiyopiya agaragaza ko abakurambere b’abantu babiri batandukanye babanaga

Amenyo 13 yabonetse ahitwa Ledi-Geraru muri Etiyopiya agaragaza ko Homo ya mbere n’ubwoko bushya bwa Australopithecus byabanaga mu gace kamwe hashize imyaka miliyoni 2,6 kugeza kuri 2,8.
Mu mashusho menshi tumenyereye, ubwihindurize bw’umuntu bugaragazwa nk’umurongo umwe ugororotse: inguge ihinduka umuntu wa kera, na we agahinduka umuntu wa none. Ubushakashatsi bwasohotse mu kinyamakuru Nature muri Kanama 2025 bwerekanye ko atari ko byagenze. Ibi byatangajwe ku wa 21 Kanama 2025 na Arizona State University, mu itangazo ryasohowe na ScienceDaily.
Amenyo 13 gusa
Itsinda ry’abashakashatsi ryabonye amenyo 13 ahitwa Ledi-Geraru, mu karere ka Afar muri Etiyopiya. Amwe muri yo ni aya Homo, ubwoko bwa mbere bwa muntu. Ariko amenyo amwe yo hejuru n’ayo hasi agaragaza ubwoko bushya bwa Australopithecus, butandukanye na Australopithecus afarensis — ubwoko “Lucy” yakomokagamo, bwaherukaga kugaragara mu bisigazwa hashize imyaka miliyoni 2,95.
Byabanaga mu gace kamwe
Ibyabonetse byerekana ko ayo moko yombi yabanaga mu gace kamwe muri Etiyopiya hagati y’imyaka miliyoni 2,6 na 2,8 ishize. Iki gihe ni ingenzi mu mateka y’ubwihindurize: ni cyo gihe Homo na Paranthropus bagaragara bwa mbere mu bisigazwa, naho Australopithecus afarensis agashira.
Icyo ubu bushakashatsi butemeza
Ni ngombwa kuvuga icyo abashakashatsi batemeza: ntibashobora guha izina ubwo bwoko bushya bashingiye ku menyo gusa. Bavuga ko hakenewe ibindi bisigazwa mbere y’uko babwita izina. Ni ukuvuga ko ubwo bwoko bwanditswe mu nyandiko ariko butaragira izina rya siyansi.
Umurongo cyangwa igiti?
Nk’uko Kaye Reed, umuhanga mu bidukikije bya kera muri Arizona State University, yabivuze mu itangazo ry’iyo kaminuza, “Ubu bushakashatsi bushya bugaragaza ko ishusho benshi muri twe dufite mu mutwe, y’inguge ihinduka Neanderthal, na we agahinduka umuntu wa none, atari yo.” Yongeyeho ati: “Ubwihindurize ntibugenda gutyo. Aha dufite amoko abiri y’abakurambere b’abantu ari hamwe. Kandi ubwihindurize bw’umuntu ntibugenda ku murongo umwe, ni nk’igiti gifite amashami menshi.”
Ni ukuvuga ko ubwihindurize butagenda ku murongo umwe ugororotse, ahubwo bumeze nk’igiti gifite amashami menshi: amwe akuma, rimwe rikaba ari ryo rigeza ku muntu wa none.
Iyi nkuru dukesha itangazo rya Arizona State University ryasohowe na ScienceDaily.