Umuhango wo gutanga ibihembo bya Ballon d’Or, umaze imyaka 70 ufatwa nk’umwe mu ikomeye mu mupira w’amaguru ku Isi, wanditse amateka mashya ubwo waberaga i Londres mu Bwongereza ku nshuro ya mbere, mu birori byaranzwe no guha icyubahiro Sir Stanley Matthews, Umwongereza wabaye uwa mbere wegukanye iki gihembo mu 1956, ndetse no kwishimira intsinzi ya Harry Kane, wabaye Umwongereza wa mbere ugitwaye nyuma y’imyaka 25.
Inteko y’Umuco ivuga ko iyi nzu ndangamurage yatashywe ku wa 18 Nzeri 1989 kandi ko ifite ibintu birenga 10.000. Iri mu Karere ka Huye, mu Ntara y’Amajyepfo.
Inama y’i Berlin yabaye kuva ku wa 15 Ugushyingo 1884 kugeza ku wa 26 Gashyantare 1885, yitabirwa n’ibihugu 14. Britannica ivuga ko nyuma yayo umuvuduko wo gukoloniza Afurika wiyongereye cyane.
Ibihugu 50 byateraniye i San Francisco kuva ku wa 25 Mata kugeza ku wa 26 Kamena 1945. Umuryango w’Abibumbye watangiye ku mugaragaro ku wa 24 Ukwakira 1945; u Rwanda rwawinjiyemo mu 1962.
Akanama k’Umutekano k’Umuryango w’Abibumbye kashyizeho uru rukiko ku wa 8 Ugushyingo 1994. Rwafunze imiryango ku wa 31 Ukuboza 2015, ariko inyandiko zarwo zikaba zikibitswe.
Ku musozi wa Rukari mu Karere ka Nyanza hari ingoro y’abami b’u Rwanda. Inteko y’Umuco ivuga ko yahinduwe inzu ndangamurage muri Gicurasi 2008, isobanura uko ubwami bwakoraga.
Icyapa kiri kuri Kandt House Museum kivuga ko mu 1907 Richard Kandt yahisemo gutura i Kigali. Iyo nzu ndangamurage yiswe Kandt House Museum ku wa 17 Ukuboza 2017.
Abanyarwanda batuye mu Buholandi bizihije Umuganura 2026 mu gikorwa cyabereye i Groningen ku wa 8 Kanama, bahurira ku muco, gusangira no kuzirikana indangagaciro z’ubumwe n’ubufatanye.
Aegis Trust, UNESCO n’inzego za Leta y’u Rwanda batangije umushinga ugamije kongera ubushobozi bw’inzibutso za Jenoside yakorewe Abatutsi mu kwigisha urubyiruko amateka no guteza imbere umuco wo kwibuka no gukumira Jenoside.
U Rwanda rwahawe Ububiligi nyuma y’Intambara ya Mbere y’Isi Yose, rubona ubwigenge ku wa 1 Nyakanga 1962. Ku wa 18 Nzeri uwo mwaka rwinjiye mu Muryango w’Abibumbye.
Nyamata, Murambi, Gisozi na Bisesero byanditswe ku rutonde rw’Umurage w’Isi rwa UNESCO mu 2023. Iyi nkuru isubiramo amateka ya buri hantu n’impamvu UNESCO yatanze.